Oma gaat de ruimte in

Oma heeft een eigen website

2010-12-14T11:47:00.002+01:00

Begin 2009 startte het project "Oma gaat de ruimte in!".
Op deze blog kan iedereen het verloop van dit project volgen.

In september 2010 zetten we een punt achter de ontwikkeling van het project, maar we laten deze blog als een soort archief online staan.

Het project resulteerde in een online digitaal platform voor leerkrachten: http://www.omagaatderuimtein.be

We noemen het "digitaal platform" omdat het de bedoeling is dat het aanbod dat op deze website wordt aangeboden, aangevuld wordt met de bijdrage van leerkrachten overal ten lande. In de V.U.B. werd, om deze opzet verder vorm te geven, een nieuwe medewerker aangeworven. Behalve Tijl De Smet zal vanaf nu ook Jef Van Laer hiervoor zijn beste beentje voor zetten. U kunt Tijl en Jef bereiken via de contactpagina van de portaalsite http://www.luchtruim.be waar ze deze blog in een nieuw kleedje, verder zetten.

Het doel van dit project was zoeken naar middelen voor leerkrachten die er net als wij van overtuigd zijn dat nieuwe leervormen nodig zijn om maatwerk te kunnen bieden aan kinderen die vandaag-de-dag naar school gaan. Om dit maatwerk te kunnen aanbieden zullen we moeten zoeken naar een nieuwe manier van lesgeven, naar nieuwe manieren om kinderen te coachen bij het leren. Voor ons zijn de sleutelwoorden "techniek", "ICT" , "ervaringen van kinderen", "een nieuwe taal om te kunnen leren".

Mieke Van Kerkhove
Pedagogische Begeleidingsdienst Gent
Smoove - Creatief Leren

Krijgen we - eventjes - een tweede zon?

2010-11-07T20:25:00.000+01:00

640 lichtjaren van ons, staat een ster met de naam Betelgeuze, op het punt om te ontploffen. Dat is volgens de wetenschappers niet gevaarlijk.
Betelgeuze is een rode superreus op het einde van haar leven. Ze heeft nu bijna al haar brandstof opgebrand, zodat er nu steeds zwaardere, minder brandbare elementen opduiken. Op het einde van haar leven zet een ster sterk uit, wordt ze steeds groter. Betelgeuze is nu al zo'n 650 keer groter dan de zon. De allerlaatste fase van een ster is de supernova: de ster die vrijwel al haar materie uitbraakt in de vorm van superhete gassen. Dat levert dan elnkele weken lang tot drie miljard keer meer licht op dan wat wij nu van de zon ontvangen.

Omdat Betelgeuze, in galactische termen dan, redelijk dicht bij ons staat, zou het dus kunnen dat het enkele weken lang 's nachts niet donker wordt. Eigenlijk hebben wij dan, tijdelijk, een nieuwe zon die de aarde verlicht.

Over het tijdstip zijn de wetenschappers het niet eens. Sommigen zeggen dat we het licht van de ontploffende Betelgeuze zullen zien in 2012. Andere wetenschappers zeggen dat de ontploffing nog 10.000 of langer op zich zal laten wachten.

We'll see. Or not.

27 oktober 2010: Oma op de materialenbeurs van Het Beroepenhuis in Gent

2010-11-06T11:43:00.000+01:00

Op 27 oktober 2010 waren we present in Het Beroepenhuis in Gent. Daar werd naar jaarlijkse gewoonte voor leerkrachten en andere geïnteresseerden een kennismakingsdag georganiseerd. Tegelijk is er ook jaarlijks een kleine materialenbeurs.

Oma op 27 oktober 2010 naar het Beroepenhuis

2010-10-07T09:52:00.008+02:00

Het Beroepenhuis in Gent organiseert naar jaarlijkse gewoonte ook dit jaar een bezoekdag: leerkrachten kunnen er kennis maken met Het Beroepenhuis. Tegelijk wordt in de grote ontvangsruimte ook weer een materialenbeurs georganiseerd.

De activiteiten vinden plaats op 27 oktober 2010 in Het Beroepenhuis, Doornzelestraat 86-92 in Gent. Op de website: http://www.beroepenthuisindeklas.be lees je hier meer over.
Het Beroepenhuis trekt al ettelijke jaren aan de kar om jonge kinderen de toffe kanten van technische beroepen te tonen. Dat doen ze met een interactieve tentoonstelling, workshops, doe-dagen, informatie, events, beurzen enz., ...het zijn bezige bijen daar in Het Beroepenhuis.

Vanaf 's middags kun je ons hier ook aantreffen. We geven je daar graag meer info over hoe je met behulp van onze website http://www.omagaatderuimtein.be de technische talenten van jonge kinderen in de klas aan bod kunt laten komen.

Zijn er aliëns op Gliese 561g ?

2010-10-01T09:22:00.002+02:00

Het zal ons benieuwen. Wetenschappers menen dat er op een planeet buiten ons zonnestelsel leven mogelijk is. Ze ontdekten een planeet die zwaar genoeg is om een dampkring vast te houden. De planeet is drie keer zwaarder dan de aarde maar je zou er zonder problemen rechtop kunnen wandelen. De wetenschappers twijfelen er ook niet aan dat er vloeibaar water is. Als er water is, dan is er ook en zeker leven op deze planeet menen deze wetenschappers.

Een bezoekje van mensen naar deze planeet zit er voorlopig nog niet in. De planeet is 20 lichtjaren ver, wat ons toch zo'n 200 jaar zou vergen om tot ginder te geraken met de huidige ruimte-transportmiddelen. Nee, het is dus wachten op een ander soort vervoer. En dan denk ik hier aan teleportatie. Een tijd geleden slaagden wetenschappers erin om één atoom een hele meter verder te teleporteren, Star Treks-gewijs..

We zullen maar supporteren voor de wetenschappers op aarde.
Maar ja, misschien zijn de Gliese 581g-bewoners al langer bezig dan wij hier op aarde, misschien zijn ze wel veel slimmer dan wij, misschien,...

Als de aliëns komen...

2010-09-29T10:33:00.004+02:00

De Gentenaar 27 september 2010

De aarde is niet de enige planeet in het heelal. De aarde is wel de enige planeet in ons zonnestelsel waarop mensen kunnen leven. Op andere planeten is het of te heet,of te koud, of te giftig, of is er geen water, of er is geen dampkring om schadelijke stralingen tegen te houden.. kortom er is wel altijd een reden waarom er op andere planeten in ons zonnestelsel geen leven mogelijk is.

Wij aardbewoners vinden steeds meer middelen om onderzoek te doen buiten ons zonnestelsel, bijvoorbeeld door satellieten buiten het zonnestelsel te sturen. Een reis maken naar een ander zonnestelsel met de transportmiddelen die er nu zijn, dat lukt ons (nog) niet, daarvoor is de afstand die moet worden overbrugd, te groot voor één mensenleven.

Dankzij, volgens ons toch, gesofisticeerde apparatuur ontdekken we steeds meer planeten buiten ons zonnestelsel. Er zijn er nu zo'n zeventigtal ontdekt die zo groot zijn als onze aarde. Zou daar misschien leven zijn? Dat weten we nog niet, maar de kans is er dus wel. En als er leven is op planeten buiten ons zonnestelsel, dan weten we ook niet hoe dat leven eruit ziet. En of dat leven dat er heel misschien wel is, zich kan verplaatsen, verder dan wij dat kunnen, dat weten we ook niet.

Toch denken ze bij de VN dat het niet slecht is om ons toch voor te bereiden op de komst van buitenaards leven. De VN, dat zijn de Verenigde Naties. Alle landen van de hele wereld komen geregeld eens bij elkaar om wereldproblemen te bespreken. Volgende week is er weer zo'n bijeenkomst. Op die bijeenkomst zal besproken worden wie wat mag doen als hier aliëns arriveren. Waarschijnlijk zal Mazlan Othman, een mevrouw uit Maleisië, het woord mogen voeren als ET hier plots aan de deur komt kloppen. Nu maar hopen dat zo'n Aliën Engels spreekt. Of gebarentaal. Of Maleisisch. Of ....

Slotfase van de ontwikkeling van Oma gaat de ruimte in! Oma vertrekt naar het heelal !

2010-09-26T12:31:00.006+02:00

Ook nu kunt u de ontwikkeling stap voor stap blijven volgen op de deze blog. Door te klikken op de afbeelding van de home-pagina van de website: http://www.omagaatderuimtein.be zult u komende weken het materiaal dat we het voorbije half jaar hebben ontwikkeld, online zien komen. Dag na dag zullen we het materiaal online hijsen, nog hier en daar wat bijwerken, de website nog wat fine-tunen enz. U mag ons gerust tips sturen of de moeilijkheden die u ondervindt op deze site doormailen. Rechts bovenaan op deze blog staat een contactknop.

Wat komt op deze site?

De lesfiches (waaronder ook de handleiding) vormen het hart van deze site.
Het is de bedoeling dat u kunt scrollen tussen deze fiches en daar die activiteiten uitkiezen die u, samen met de kinderen in de klas wil doen.

We zijn uitgegaan van het idee dat een klas jonge kinderen heel divers is. Kinderen ontwikkelen zich sprongsgewijs: wat voor het ene kind nog niet haalbaar is, is het voor het andere kind misschien al wel. Een leerkracht is het best geplaatst om in te schatten wat de kinderen wel en niet aankunnen. We zien in dit project, de leerkracht als een coach die het project organiseert en op elk moment kan blijven bijsturen.

Vanaf het schooljaar 2010-2011 zijn er ook nieuwe richtlijnen voor de scholen: van leerkrachten wordt verwacht dat zij kinderen technische inzichten en vaardigheden bijbrengen. Oma gaat de ruimte in! sluit hierbij aan. Dit aanbod is dus een aanbod voor leerkrachten die wetenschap en techniek willen implementeren in hun lessen.

De activiteiten op de lesfiches kunnen ingebed worden in een spel of project: Oma gaat de ruimte in!
Op de aarde wordt een signaal opgevangen van Oma. Die zweeft in een raket in het heelal en stuurt een kreet om hulp. De leerkracht kan een brief downloaden waarin wordt gevraagd of de kinderen Oma willen helpen. Om dit te kunnen doen moeten zij wel eerst kennis en vaardigheden opdoen: ze krijgen een astronautenwing en zijn nu astronauten in opleiding.

De opleiding bestaat erin dat de kinderen een spelbord moeten kunnen vervolledigen, door allerlei opdrachten uit te voeren waarmee ze kennis opdoen over de ruimte en de ruimtevaart. Het spelbord stelt ons zonnestelsel voor. Gaandeweg leren de kinderen het zonnestelsel kennen en leren ze een heleboel bij over de ruimtevaart.

Opdrachten en vragen die peilen naar hun kennis staan op speelkaarten. De leerkracht blijft het project sturen door eerst zelf de speelkaarten uit te kiezen, of door zelf nieuwe speelkaarten aan te maken en door telkens, samen met de kinderen te beslissen welke activiteiten ze samen zullen uitvoeren. De kennisvragen worden pas beantwoord nadat kinderen eerst door experimenteren en al doende leren, kennis hebben kunnen opdoen. We voorzien op de website ook alle filmpjes, boeken en tips om alle activiteiten te kunnen uitvoeren.

Door activiteiten uit te voeren en vragen te beantwoorden kunnen kinderen sterren verdienen waarmee ze planeten kunnen aankopen om op hun spelbord te kleven.
Hun opleiding is voltooid als alle planeten op het spelbord staan.

De kinderen ontvangen op het einde een diploma waarop een code staat die ze kunnen intikken op de website. Ze horen dan wat er aan de hand is met Oma... en ja, misschien kunnen zij oma nu wel helpen.

Gaat dit project verder of eindigt het?

Wat wij nu afleveren is een basispakket. Met de lesfiches die online komen zal het spel kunnen worden gespeeld. Maar werken rond ruimte en ruimtevaart biedt nog duizend-en-één meer mogelijkheden. Wat niet in het pakket zit is bijvoorbeeld het maken van een eigen raket of een astronautenpak ,zelf wolken en een storm maken, leren over afstanden in de ruimte, enz. enz.

De filosofie achter dit project is dat in Vlaanderen en Nederland heel veel leerkrachten werken die dit soort activiteiten ook zelf bedenken. Dat weten we omdat we twee jaar lang met heel wat leerkrachten, zowel online als offline, hebben gecommuniceerd. Het internet biedt de mogelijkheid om al deze expertise te delen met andere leerkrachten. Daarom eindigt het spel ook met een oproep om het project verder te laten groeien.

Hoe dit praktisch in zijn werk zal gaan weten we nog niet 100 % zeker. De drie websites worden in oktober, nadat ze zijn afgewerkt en opgevuld overgezet naar de servers van de VUB , vanwaar u ook alle lesfiches en extra materiaal in PDF-vorm zal kunnen downloaden. In de VUB wordt op dit moment gezocht naar iemand die de communicatie met leerkrachten en andere geïnteresseerden kan blijven coördineren. Maar zoals u al gewend bent als u onze blog heeft gevolgd: dit zullen we u hier uit de doeken doen zodra we hierover meer concreet nieuws hebben.

Luchtruim.be en Opa gaat de lucht in !

2010-09-26T11:31:00.004+02:00

Via de portaalsite: http://www.luchtruim.be kun je verder surfen naar het aanbod

http://www.omagaatderuimtein en http://www.opagaatdeluchtin.be .

Het LOL-event: slot-event Opa gaat de lucht in!

2010-09-25T22:05:00.005+02:00

Gisteren kwamen zo'n 1000 jongeren en leerkrachten langs in de Skyhall van Brussels Airlines. Taco zag het al helemaal zitten. Standje opzetteueuhh, workshopje geveueueuhh...

Nathalie van VUB, speelde voor de gelegenheid even buiten-, euh...binnenwipper. Ze zorgde ervoor dat de kinderen die waren ingeschreven voor de workshops, op de juiste plek terecht kwamen.

Simon legt ook nog een laatste hand aan de stand: het oma- en opa-spelmateriaal een beetje schikken..

In de Oma-workshop van de Pedagogische Begeleidingsdienst Stad Gent en Smoove konden de kinderen een ballonraket lanceren, leerden ze dat geluid zich door de lucht voorplant door trillingen en zochten ze met een grote satéprikker het juiste plekje waar je de ballon zonder knallen kan laten leeglopen.

De telegeleide vliegtuigjes van JWR vielen zeer in de smaak. Ze in de lucht krijgen was niet zo gemakkelijk als gedacht.

Tussendoor kregen we hoog bezoek van de minister van Onderwijs Pascal Smet, aan wie we hebben uitgelegd dat werken in de klas rond lucht- en ruimtevaart niet duur hoeft te zijn als je alles via internet kan communiceren, materiaal kunt laten aanmaken dat iedereen kan downloaden, spellen kunt laten ontwikkelen waarmee de kinderen vanalles op een visuele manier en al doende kunnen leren. Het kwartetspel dat u kwam halen, kunt U ook downloaden Meneer de Minister!

Thomas van de Jeugdwerkgroep Ruimtevaart zegt dat de eitjes niet moeten worden opgegeten. Ze moeten worden ingepakt! Eigenlijk zijn deze eitjes astronauten die in hun capsule terugkeren naar de aarde. Een astronaut wil namelijk ook niet te pletter storten. JWR noemt een ingepakt ei een dropbox. Als je je ei goed inpakt blijft het ook heel als je het naar beneden gooit.
(Maar Thomas kwam toch bij Oma een pakje zakdoekjes halen om de smurrie op te kuisen.)

Tijl is hier geen dansje aan 't doen. Hij legt met handen en voeten uit dat een vliegtuig niet willekeurig wordt geladen. Luchtvaartpersoneel moet matrixen en symbolen en pictogrammen kunnen lezen om te weten wat in de dozen zit, op welke plaats in het vliegtuig de goederen moeten worden gestapeld, wat wel en wat niet naast elkaar mag staan... kortom, een ingewikkeld gedoe waarvoor je goed moet uitgeslapen zijn.

LOL-event op vrijdag 24 september 2010

2010-09-22T22:38:00.005+02:00

Op vrijdag 24 september 2010 organiseert VOKA-Halle-Vilvoorde een LOL-event. LOL staat voor Luchtvaart Onderwijs Logistiek. Het event vindt plaats in de Skyhall van Brussels Airport.
Veel jobs in de luchtvaartsector geraken niet meer ingevuld. VOKA wil daar iets aan doen en nodigde daarom jongeren, leerkrachten en ouders uit om kennis te komen maken met de luchtvaartsector. Meer hierover leest u op hun website: http://www.loljetoekomst.be

In een zijarm van de luchthaven zullen ook VUB, Smoove, stad Gent en JWR neerstrijken om aan geïnteresseerde bezoekers van dit event toe te lichten waarom onderwijs met aandacht voor wetenschap en techniek zo belangrijk is. Voor de kinderen organiseren we enkele workshops.

We maakten een mooi doosje om ons project wat presentabel te maken. Op de foto is het niet te zien, maar de inkt is nog nat. Deze doos hebben we in elkaar geknutseld en daarop hebben we een sticker geplakt, die netjes rond de doos past.
Niet dat we in de toekomst dozen zullen verspreiden met kant en klaar materiaal in. Nee, het leek ons veel logischer om de mogelijkheden van techniek optimaal te benutten: alles gratis en downloadbaar, zelf in elkaar te knutselen door de kinderen, leerkrachten en iedereen die maar wil, is meer bij-de-tijd, dan dozen te verspreiden die, u kent dat wel, na verloop van tijd, gedateerd geraken en vergeten worden omdat ze ergens in één of andere kast zijn beland.

Een doos maken is niet zo moeilijk. In dit geval hebben we in een papierwinkel een kartonnen vouwblad gekocht en daarover hebben we een sticker gekleefd, die door "onze" Simon werd ontworpen. We denken dat kleuters ook een mooi ruimteontwerp kunnen maken, waar u alle gedownloade attributen in kunt stoppen.

Bestemming Mars

2010-09-14T21:49:00.005+02:00

In het Museum voor Natuurwetenschappen te Brussel kun je een nieuwe tentoonstelling bezoeken.
Wie zich afvraagt of er werkelijk kleine groene mannetjes bestaan die de aardbewoners begluren, of het landschap op Mars wil bewonderen, of de robots en ruimtesondes, die de rode planeet Mars onderzoeken, wil leren kennen moet zeker tussen 30 september 2010 en 20 maart 2011 naar Brussel.

Een stukje van de maan

2010-09-11T07:19:00.007+02:00

Toen mijn kinderen kleuters waren, en mij vroegen: "mama, wat gebeurt er als je dood gaat?" antwoordde ik daarop: "dan word je weer een stukje van de aarde." Dat leek hen toen een aannemelijke uitleg.

Eén man vormt daarop een uitzondering: zijn naam is Eugene Shoemaker. Die werd na zijn dood, geen stukje van de aarde, maar een stukje van de maan.

Eugene Shoemaker werkte lang voor de NASA. Hij bestudeerde o.m. de kraters op de maan. Als brokstukken, van meteoren bijvoorbeeld, tegen de maan botsen, vormen zij daar een een put, een maankrater, zo'n beetje te vergelijken met de krater die ontstaat als je een steen laat vallen in een hoop zand. Toen Eugene Shoemaker dood ging, stuurde de Nasa zijn as mee met een satelliet die de maan moest onderzoeken. Deze satelliet lieten ze dan inslaan op de maan. De as van Eugene Shoemaker is nu dus een stukje van de maan.

wat zien astronauten in het ISS?

2010-09-10T13:58:00.014+02:00

Vraag je aan een astronaut wat hij het liefst doet, als hij in de ruimte is, dan antwoorden de meeste astronauten: "vanuit de ruimte, kijken naar de aarde".
En ja, dat lijkt ons ook wel wat..

Nasa astronaut Douglas Wheelock kijkt niet alleen naar de ruimte, hij deelt, wat hij ziet met ons. Hij neemt foto's en stuurt die naar de aarde via Twitter. Dat levert spectaculaire beelden op. Als je kan twitteren, dan kun je zien wat Douglas Wheelock ziet. Zijn Twitter-name is Astro-Wheels. Neem een kijkje en klik HIER

Toen ik nog piep was liep er op de televisie een jeugdserie over een 11de eeuwse tovenaar, Catweazle, die door een verkeerde spreuk (hij leerde vliegen) terecht kwam in onze tijd. Dat waren de jaren zeventig, voor kleuters nu, een eeuwigheid geleden natuurlijk. Kunnen kleuters zich voorstellen dat er een tijd was waarin auto's, computers, fototoestellen, niet bestonden? Catweazle kreeg de ene shock na de andere, telkens hij iets nieuws ontdekte. Zo schrok hij zich een hoedje omdat ineens licht was, niet van de zon, maar doordat je op een klein knopje klikt... pure tovenarij

Nope, aan de zon zit geen knopje dat je kan aan- en uitknippen.
Ik vraag me af hoe de oude Grieken, die de planeten de namen gaven van goden,.. Mercurius,...Venus,... Mars,... zouden reageren moesten ze vanop een klein schermpje kunnen zien wat iemand ziet als hij 1000 km boven de aardbol zweeft...

Een intergalactische reis?

2010-09-06T16:02:00.006+02:00

Dit weekend kon je in de krant een paginagrote advertentie vinden voor een wedstrijd: www.ikkijkvooruit.be . "win een reis naar de toekomst".
Wie de wedstrijd organiseert kom je niet te weten, niet op de site, en niet in de advertentie. Op de site wordt wel vermeld dat de wedstrijd onder toezicht staat van een gerechtsdeurwaarder.

Je kunt dus een reis naar de ruimte winnen. De enige die ruimtereizen voor toeristen aanbiedt is Virgin Galactic. Misschien is Virgin Galactic op zoek naar toeristen die het ticketje kunnen betalen. En dat is niet mis: zo'n 200 000 dollar. Je kunt dus een prijs van 200 000 dollar winnen door te antwoorden op de vraag hoe de buitenste laag van de dampkring heet: troposfeer, stratosfeer of exosfeer, en een gok te wagen op de vraag hoeveel mensen zullen deelnemen aan de wedstrijd.
Vreemd is dat deze wedstrijd enkel in België wordt georganiseerd. Dan toch niet Virgin Galactic?
Misschien heeft Virgin wel een wedstrijd uitgeschreven: wie maakt de meeste of de beste reclame voor een ticket naar de ruimte? Want ja, de ruimtereizen die door de ruimtevaartorganisaties worden gemaakt worden toch grotendeels door de belastingbetaler betaald. Ik denk niet dat NASA Virgin sponsort. Of toch?

Opa vindt een ruimtewortel in zijn tuin

2010-09-06T16:01:00.000+02:00

bron: De Gentenaar 6 december 2010

Een Britse Opa kweekte een wortel, die eruit zag als Buzz Lightyear, de astronaut uit Toy Story.
Ik denk niet dat Oma de wortel in de soep of de wortelpuree zal hebben gedraaid. Ik denk dat ze die aan de kleinkinderen heeft gegeven. Wat doe je anders met een Buzz Lightyear-wortel...

NASA-game Moonbase Alfa

2010-09-06T14:42:00.014+02:00

trailer van het spel Moonbase Alfa

Wellicht hebben ze bij NASA ook gedacht: "Als je jongeren wil sensibileren moet je games gebruiken" . De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie liet het spel Moonbase Alpha ontwikkelen.
Je kunt het downloaden op Steam: http://store.steampowered.com/app/39000/
Steam is het digitaal distributieplatform waar elke gamer zijn of haar games downloadt. Naar de winkel hollen om een doosje met een schijf erin doet een gamer allang niet meer, hij of zij logt in, downloadt een spel en betaalt elektronisch.
Voor dit spel hoeft niet te worden betaald: Moonbase Alfa is helemaal gratis.

Het verhaal speelt zich af rond 2035. Astronauten zijn geland op hun maanbasis op de maan. Maar na een meteorieteninslag is de stroomvoorziening uitgevallen. De speler moet deze repareren vooraleer alle zuurstof op is. Hiervoor heb je verschillende gereedschappen, onderdelen, robots en maanwagens ter beschikking.

Evaluatie van een 15-jarige gamer: "Dit is niet bepaald een echt spel. Je moet gewoon iets in elkaar flansen. Het is rustgevend, en dus redelijk saai. Het is ook geen game voor jonge kinderen." Op mijn vraag of hij het helemaal had uitgespeeld was het antwoord: "ja natuurlijk, er is maar 1 level. Je kunt de moeilijkheidsgraad instellen. Je hebt 25 minuten tijd. Na 25 minuten is de zuurstof op. Het is eigenlijk een multiplayer-game, je kunt het dus met meerderen tegelijk spelen."

De ontwikkelaars zijn het met gamers eens: het spel is redelijk beperkt omdat er ook maar 1 missie is. Maar er is nog veel meer mogelijk, meerdere missies bijvoorbeeld, of voor spelers de mogelijkheid om hun eigen missie of omgeving te ontwerpen. Of die uitbreidingen er komen hangt af van de NASA. En NASA wacht om opdracht te geven dit spel verder te ontwikkelen. NASA wil eerst weten of het spel, zoals het nu is goed wordt ontvangen.

Andere evaluaties mag je ons altijd doorsturen.

Over onderwijs en leven in het computertijdperk

2010-09-03T08:26:00.004+02:00

Bron: De Gentenaar, 31 augustus 2010
Het begin van het schooljaar is altijd het moment om de minister van Onderwijs te contacteren voor een interview. Minister Pascal Smet had het deze keer over het integreren van games in onderwijs. De uitspraken van minister Smet waren natuurlijk aanleiding voor pittige discussies tussen voor- en tegenstanders. Bijvoorbeeld op de forums van kranten zoals die van De Standaard (klik HIER)
Hoedanook, of je nu voor- of tegenstander bent van het integreren van games, het blijft een feit dat een computer niet meer weg te denken is uit het leven van een kind dat nu opgroeit.

Ook in het oma-team hebben we nagedacht en uiteindelijk een beslissing genomen.
Oorspronkelijk wilden we een spel ontwikkelen dat je kon vastnemen, eventueel opbergen in een doos. Kant en klaar, af en onmiddellijk bruikbaar. De argumenten daarvoor waren dat niet in elke klas computers zijn met internetaansluiting, en dat niet elke leerkracht bedreven genoeg is om met die computer te werken.

In de loop van de twee jaar waarin we het spel ontwikkelden mailden ons steeds meer leerkrachten. Ook leerkrachten die geen pc in de klas hebben, en die een project of activiteit willen voorbereiden. Ook die leerkrachten gebruiken daarvoor eerst een pc en googelen... op zoek naar lessen van collega's, naar tips, ideeën, contactpersonen, enz.
Daarenboven is informatie en kennis heel snel verouderd. Vorig jaar konden we zeggen dat Nasa met spaceshuttles het ISS bevoorraadden, maar de laatste spaceshuttle werd op 14 mei 2010 voor het laatst gelanceerd. Geen spaceshuttles meer dus.
Dit zette ons aan het denken: maken we een spel voor het onderwijs dat je daarna in de kast kan zetten of gaan we voor vernieuwing en gaan we ervan uit dat leerkrachten het materiaal dat we maken kunnen vinden als ze een computer gebruiken? We kozen voor dit laatste. Er komt geen dure doos maar we maken gebruik van de mogelijkheden van het Internet: we zorgen ervoor dat alles gratis ter beschikking komt en dat we het samen met de leerkrachten kunnen updaten.
Informatietechnologie zit in een stroomversnelling. We gaan ervan uit dat we spellen maken voor onderwijs dat mee evolueert.

Buitenaards leven

2010-09-02T23:14:00.005+02:00

bron: De Gentenaar, 2 september 2010

De vraag die veel kleuters bezig houdt is de vraag of aliens echt bestaan. Meestal vragen zij zich dat zelfs niet af, ze gaan er gewoon van uit: er is buitenaards leven.
De echte vraag is eigenlijk hoe dat buitenaards leven eruit ziet, en waar het zich bevindt.

Je moet als wetenschapper fantasie hebben, maar ook veel kennis verwerven en vooral hard werken: speuren en zoeken. Al in 2001 ontdekte de Nasa dat er rond een ster die CW Leonis werd genoemd veel waterdamp hangt. De Leuvense professor Leen Decin ontdekte nu dat de waterdamp rond deze ster gevormd werd door de ster zelf en maakte de vergelijking met de processen die leidden naar het ontstaan van leven op onze aarde. Leven op een ster is niet mogelijk, maar de vondst toont wel aan dat er in het heelal processen aan het werk zijn die de kans dat er behalve op aarde, ook elders leven is, groter maakt.

De luchtvaartbende in de VUB, van 23 augustus tot 27 augustus 2010

2010-09-01T14:20:00.006+02:00

Samen met Prof. dr. Steve Vanlanduit aan het werk in het labo voor Aërodynamica van de VUB

Tijdens de laatste vakantieweek konden voor de tweede keer, jongeren deelnemen aan een luchtvaartkamp van de Wetenschapsbende.
Ook tijdens dit kamp werd heel wat geëxperimenteerd onder deskundige leiding van Tijl die zijn sporen al lang heeft verdiend als begeleider van de Jeugdwerkgroep Ruimtevaart. Medewerkers van de JWR kwamen Tijl dan ook bijstaan om de jongeren te laten kennismaken met de wondere wereld van wetenschap en techniek.

Wat was er allemaal te doen?
Een luchtvaartmuseum-bezoek, activiteiten uitproberen die in de didactische pakketten Opa gaat de lucht in! en Oma gaat de ruimte in! worden beschreven, vliegen met telegeleide vliegtuigen, zelf vliegtuigen bouwen, raketten héél hoog in de lucht schieten met zelfgemaakte brandstoffen, met Steve de windtunnel in, een wedstrijd vliegtuigvouwen, ... ik vergeet nog wel één en ander, maar dat lees je op de website van de Wetenschapsbende. Tijl zal er ook alle foto's online zetten.

Resonneren over techniek en ruimtevaart voor scholen

2010-08-24T19:38:00.009+02:00

Vlak bij het Atomium staat Copernicus op een sokkel. Hij houdt de wacht voor het Koninklijk Planetarium. Copernicus was een wetenschapper met afwijkende ideeën. In een tijd waarin iedereen verplicht werd aan te nemen dat de aarde het middelpunt van het universum was plaatste hij de zon in het midden van het zonnestelsel. Copernicus was een wetenschapper pur-sang: een wetenschapper stelt het bestaande in vraag. Maar meer dan dat: hij moet ook alternatieven aanbrengen. Zonder alternatief heeft een tegengestelde mening geen waarde. Copernicus staat dus op een goede plaats als in het Planetarium mensen met elkaar van gedachten komen wisselen over het ontwikkelen van materiaal voor onderwijsmiddens. Creativiteit ontstaat slechts daar waar meningen van elkaar verschillen.

Het Koninklijk Planetarium in Brussel is ook heel geschikt om het over techniek te hebben: het thema ruimte en ruimtevaart leent zich daar uitstekend voor. Een interessante maar ook aangename plaats omdat Anne-Lize van het Planetarium zo sympathiek was om ons de vernieuwde projectiezaal te laten zien. Vanuit onze zetel leek het alsof we zelf in de ruimte waren, sterrenbeelden, planeten, melkwegstelsels... we wisten niet waar eerst gekeken.
Het lijkt ons zeker de moeite om de hele voorstelling te komen bekijken. We keren dus nog eens terug.

Franz Pieters, coördinator van TO S21 bracht schoon volk bijeen. Een resonantiegroep wordt de groep hieronder genoemd. Volgens Van Dale is resonantie "het terugkaatsen van het geluid". Samen praten, communiceren maak ik er van. Er werd gecommuniceerd over wat kon worden ontwikkeld voor leerkrachten, leerlingen, scholen,.. om de technische talenten van leerlingen aan bod te kunnen laten komen. Het materiaal wordt ontwikkeld door de hogescholen-lerarenopleidingen. Een oproep: de ontwikkelaars zoeken test-scholen. Ze zijn vooral nog op zoek naar scholen van de laatste graad secundair onderwijs waar ze hun materiaal kunnen komen uitproberen om het daarna te kunnen bijsturen. De materialen worden ook voor andere leeftijdsgroepen ontwikkeld. We berichten als het zover is. Ondertussen blijven we meedenken met de ontwikkelaars. Onder het wakend oog van Copernicus..

Geldschieter voor het ontwikkelen van dit nieuwe materiaal is ESERO , het project van ESA dat ook gevestigd is in het Planetarium in Brussel. Je kunt er Ellen Geerts van ESERO contacteren. ESERO is het formele contactpunt voor alle informatie over de ruimte en ruimtevaart.

Le Plus,Palais de L'univers et des sciences in Duinkerke

2010-08-14T10:11:00.005+02:00

Even over de Belgische grens in Frankrijk passeerden we tijdens de vakantie toevallig een affiche waarop stond: "Le Plus, Palais de l'univers et des sciences." Kun je daar zomaar voorbij rijden als je tot over je oren in de ruimtevaart en de sterren en de planeten zit? "Nee.." dachten we. Dus snel even een kijkje genomen..

Een hele zaal was gewijd aan ruimtevaart naar Mars. Er stonden kijkbakken opgesteld, de grote panoramafoto, genomen door de Rover Spirit hing aan de muur en oh ramp, we zagen ook, als je op een knopje klikte, Marsmannetjes naar ons kijken. Wij hoofdschuddend de trap op naar de andere zalen.

Er is veel zorg besteed aan het zoeken naar zoveel mogelijk verschillende manieren om iets duidelijk te maken: knopjes waar je kan op klikken, waardoor tekst te voorschijn komt, wieltjes waaraan je kan draaien om de bladzijden van een boek om te draaien, ..

Deze komt ons bekend voor.. de ene bol stelt het gewicht op aarde voor, de andere het gewicht op de maan... veel lichter dus. Met onze melkflessen, doen we eigenlijk net hetzelfde. We vullen de flesjes op zodat je het verschil in gewicht kunt voelen. De bollen zijn natuurlijk wel mooier... maar véél duurder.
Een uurtje later waren we "rond". Wie ook een kijkje wil nemen: klik HIER voor de website van Le Plus

Olivier Du Tré maakt foto van het noorderlicht in Canada

2010-08-06T11:19:00.002+02:00

Foto: Olivier Du Tré

Op 1 augustus 2010 berichtten de NASA en ESA dat hun observatiesatelliet SOHO een zeldzame grote storm op de zon had waargenomen. Hierbij werden gigantische hoeveelheden elektrisch geladen deeltjes de ruimte in geslingerd.
De elektrisch geladen deeltjes koersten richting aarde... Daar werd deze deeltjesstroom door het aardmagnetische veld omgebogen naar de polen, waardoor op aarde een machtig noorderlicht was waar te nemen.

Vorig jaar immigreerde de Destelbergenaar Olivier Du Tré naar Canada. Dat Olivier wel iets kent van fotografie zie je op zijn flikr-pagina.
Canada ligt een stukje dichter bij de polen dan Destelbergen, Olivier kon bijgevolg mooie foto's maken van het noorderlicht. Dat vonden ze bij ABC, de grootste tv-zender van Amerika ook: de foto van Olivier werd getoond in het ABC News dat door minstens 2 miljoen Amerikanen werd bekeken. In een interview zegt Olivier dat hij er al sinds zijn achtste van droomt om het noorderlicht te kunnen vastleggen en was dan ook heel erg blij dat het hem op zijn 33 ste is gelukt.

La vache qui rit

2010-07-21T15:43:00.014+02:00

Onze oma-doosjes blijken te moeilijk voor jonge kinderen. Nu is een ander doosje maken natuurlijk geen probleem. Wat zouden we kunnen doen met een kaasdoosje... of een botervlootje...

Jeremy (5 jaar) bezorgde ons alvast een mooi ontwerp. Dankjewel Jeremy. Als ik zo jouw tekening eens goed bestudeer dan merk ik dat je al heel veel weet over de ruimte!

Oma maakt prototypes

2010-07-15T23:56:00.004+02:00

We zijn aanbeland in de fase dat we spelonderdelen voor een prototype kunnen downloaden. De lesfiches voor een basispaket zijn bijna allemaal klaar. Op veel van de lesfiches staan extra spellen en downloadbare spullen om zelf in elkaar te prutsen. De melkflesdoppen maken deel uit van zo'n extra spelletje waarmee de kinderen de namen van de planeten leren onthouden. Om een prototype in elkaar te steken zullen we nog veel melk moeten drinken, vooraleer we genoeg dopjes hebben om te kunnen vullen met planeten, meteorieten, aliens, raketjes en omaatjes. 10 flessendopjes per kind dat meespeelt. Zouden de kinderen die samen kunnen verzamelen? Vast wel... hopen we. Met de dopjes een memory spelen is natuurlijk ook mogelijk. Of misschien vinden de leerkrachten die met de kleuters werken rond ruimte en ruimtevaart nog wel een ander spel dat de kinderen met deze dopjes kunnen spelen.. want dat is het ultieme doel toch wel: we hopen dat leerkrachten met de materialen die we maken hun eigen "ding" doen, en ons laten weten hoe zij met kleuters hebben gewerkt rond het thema "ruimte en ruimtevaart". Op die manier kan dit project blijven groeien..

chocotofdoosje

2010-07-15T14:19:00.002+02:00

Groot bezoek vandaag op 't hoofdkwartier van Oma: de baas op bezoek. Maar niet met lege handen. Chocotofs verpakt in, juist ja, het Oma-vouwdoosje. Tof!

Marsmannetjes en ruimtekwallen

2010-07-12T12:28:00.004+02:00

Iemand zonder fantasie kan nooit een goede wetenschapper zijn.
Hawking mag dan al aan zijn rolstoel zijn gekluisterd en alleen maar via een computer met de buitenwereld kunnen communiceren, er is in elk geval niets mis met wat onder zijn hersenpan zit. Fantasie in overvloed, hij is en blijft een geniaal wetenschapper!
Wat lazen we zaterdag in de krant? Hawking heeft eens nagedacht over de vraag die we altijd horen als we op bezoek zijn bij kinderen die nadenken over de ruimte: bestaan er echt ook aliens? Volgens de kinderen zeker wel. En volgens Hawking, en da's toch niet de minste, ook.
Alleen zien die er volgens Hawking niet uit als E.T.

"Het is logisch," zegt Hawking. "het universum telt honderd miljard melkwegels, met elk honderden miljoenen sterren. Het zou dan ook heel onwaarschijnlijk zijn dat onze aarde de enige planeet is waar leven is. De grote uitdaging is te bedenken hoe die buitenaardse wezens eruit zien".

Hawkings zal het ons allemaal goed uitleggen in een reeks "Into the universe" die in het najaar ook bij ons op de televisie zal worden uitgezonden.
Kijken we naar uit.

De luchtvaartbende in de VUB, van 1 tot 3 juli 2010

2010-07-08T13:44:00.006+02:00

Van 1 tot 3 juli konden jongeren het eerste luchtvaartkamp in de V.U.B. meemaken. De foto's van de luchtvaartbende vind je HIER !!!

't leven is voor de rappe!

2010-07-07T14:29:00.004+02:00

Amper twee uur nadat we het vouwdoosje-sjabloon doorstuurden naar Wim die "geen tijd had want hij moest dringend weg" naar zijn volgens mij miljoenste miljardste meeting valt er al een mail in de box. Mét foto. De vergadering zal sàài geweest zijn. Maar zijn doosje is wel gelukt. Wie volgt?

doosjes vouwen

2010-07-07T14:25:00.001+02:00

Ook al zijn nu alle Vlaamse scholen dicht, de noeste arbeid gaat gewoon verder. Maar waar kunnen we nu onze materialen die klaar zijn testen... hmm even denken en mailen naar iedereen met kindertjes .. op zoek naar proefkonijnen.
Een sterrendoosje vouwen.. het is misschien te moeilijk. Maar héél zeker weten we dat niet. Kunnen kinderen van 5, 6, 7 jaar met hulp een masubox vouwen? Ik stuur een vouwblad naar Jeremy, Mauritz, Mare, Rosanne, Max, Carlotta en Tobias. Even kijken wat zij ervan vinden. Misschien willen ze ook wel een andere tekening op het doosje, of misschien vinden ze zo'n doosje maar niets, of misschien vinden alleen meisjes dit leuk? Ik heb geen flauw idee. Dus testen maar. Wie nog proefkonijn wil spelen, mail maar via de contactknop.

Maak een sterrenstelsel-tol

2010-07-07T13:35:00.008+02:00

Een ster aan de hemel ziet er natuurlijk niet zo uit als het tekeningetje links. Een ster is een gasbol die energie uitstraalt: licht, warmte en andere stralingen. Je ziet vanop de aarde miljarden en miljarden sterren. Ze vormen sterrenstelsels. Sommige stelsels vormen samen een spiraal.

De tekening rechts lijkt er al beter op.
In een draaiend spiraalvormig sterrenstelsel zijn de dicht samengepakte sterren in het centrum rood. Dit zijn de oude sterren. De jongere hete sterren zijn blauw, en die vind je in de spiraalarmen van het stelsel.

Wie aan kleuters wil uitleggen hoe een sterrenstelsel eruit ziet hoeft dat niet noodzakelijk te doen met een kleurplaat waarop de kleuters een heleboel vijfpuntige sterretjes kunnen inkleuren. Daarmee oefenen ze misschien wel hun fijne motoriek, maar leren wat sterren zijn, dat doen ze niet met een kleurplaat.
Wat dacht je van een sterrenstelsel-tol?

Een sterrenstelseltol maken is niet zo moeilijk:
knip uit donker stevig papier een cirkel van zo'n 12 cm doorsnee.
Dan neem je een stukje blauw papier en tekent daar een spiraal op. Die van mij ziet er meer uit als een inktvis maar ik ben niet zo sterk in het tekenen van wervelende spiralen. Ervaring leert dat de meeste kleuters dit beter kunnen dan ikzelf.
Je knipt de blauwe spiraalvorm uit (ook 12 cm doorsnee) en gebruikt die als ondergrond om een tweede kleinere vorm te tekenen en te knippen maar nu uit rood papier.
Zoek een stokje van zo'n 10 cm en scherp er een punt aan. Ik had hier nog een ikea-potloodje liggen, elk stokje is goed, als het maar een scherpe punt heeft. Als je met een passer eerst een gaatje prikt dan kan je het stokje er wel doorpersen.

Zo, en dan heb je een tol. Als je die laat draaien vloeien de kleuren samen en zie je een roodachtig midden (dat zijn de koelere oudere sterren) en een blauwige kleur aan de rand, die stellen dan de hetere jongere sterren voor. De fijne motoriek is daarmee ook geoefend én de kleuters hebben hiermee ook veel andere dingen geleerd.

Zo! Het eerste luchtvaartkamp zit erop!

2010-07-07T07:41:00.007+02:00

Van 1 tot 3 juli kon een groep kinderen zich op de campus van de VUB uitleven op het eerste luchtvaartkamp van de Wetenschapsbende. Het is nog even wachten op de foto's want Wim en Tijl zijn geloof ik nog aan het bekomen van de doorstane emoties op het kamp. De boys and girls hebben in elk geval ons kwartetspel uitgeprobeerd dat we in extremis op 1 juli in de handen hebben geduwd van Tijl, die op een ontieglijk vroeg uur, met de trein het Gentse St. Pietersstation passeerde. "Ik zit in de vorenste wagon" had hij gezegd. Tijl is een West-Vlaming. En inderdaad, daar hing hij half uit de trein. Tjongejonge, al die stress bezorgt ons nog eens een hartaanvalletje.
Edoch, de inspanning loonde wel de moeite: we waren oh zo benieuwd naar wat de jongeren van ons kwartetspel vonden want we willen de kaarten nog wat bijschaven vooraleer we ze 'gratis en verniet' op onze nieuwe website zetten. Voorlopig zitten de kaartjes nog in onze map. De website komt eind augustus online. Hou dus de blog maar in de gaten!

Over Jommeke, Panamarenko en Het Noorderlicht, of: "hoe het zaad ontkiemt"

2010-06-29T07:30:00.019+02:00

's Nachts, als het donker is, zie je soms, kijkend naar het noorden, een rode gloed met daarboven kleurrijke gordijnen: rode en groene gloeiende strepen die bewegen. Je kijkt dan naar het noorderlicht, of poollicht. Als je wil zoeken naar afbeeldingen, kan je ook "aurora" intikken.
Het noorderlicht ontstaat wanneer de zon, bij grote activiteit die we ook "zonnestorm" noemen, elektrisch geladen deeltjes de ruimte in slingert.
Rond de aarde bevindt zich de atmosfeer: lagen die bestaan uit o.a. zuurstof en stikstof. Door het magnetisch veld van de aarde komen de deeltjes binnen langs de polen van de aarde: de noordpool en de zuidpool. De elektrisch geladen deeltjes reageren met de zuurstof en stikstof en dat veroorzaakt de rode en groene gloed die we zien. Een scheikundige reactie.

"Het Noorderlicht" is ook de titel van een fantasy-verhaal van Philip Pullman. Het zal tien jaar geleden zijn dat dit boek een toen 6-jarige jongen deed dromen en vragen stellen over wetenschap, technologie, fysica, scheikunde,... toen had het nog iets magisch. Philip Pullman legde bij die jongen, de kiem om te willen weten hoe de wereld in elkaar zat. Elke vraag wierp weer een andere op. De vragen bleven komen en de drang te willen weten ook.

Schooljaren later werd het vak "Technologische Opvoeding" het vak waarvan hij hoopte antwoorden te krijgen op duizenden vragen, door zelf te ontdekken, zelf te zoeken, misschien wel wat te kunnen experimenteren. Maar niets van dat al: technologie, "hoe werkt een fiets?", werd gereduceerd tot het invullen van werkbladen: "de onderdelen van de fiets", kennismaken met elektriciteit was niet meer dan "te blokken formules voor het examen". De magie was weg.

Veel eerder, in 1962 verscheen een nieuw stripverhaal van Jef Nys: Jommeke verdiepte zich in fysica en bouwde de Straalvogel: een vliegtuig, aangedreven door een bak met water, een pollepel en na enkele experimenten, een compressor. Dat dit gevaarte in real life nooit zou kunnen vliegen doet er niet toe, het zoeken naar hoe het misschien wél zou kunnen, inspireerde Panamarenko. Hij koos zijn naam die een samenvoeging is van Pan American Airlines en Companie en hij bouwde zijn Vliegmachine. De bouwsels van Jommeke zijn Panamarenko blijven inspireren: de vliegende bol, de grasmobiel,... Panamarenko is een beroemde kunstenaar geworden. Techniek als kunstbeleving. Kunst is emotie. Ondertussen legt Panamarenko weer nieuwe kiemen in de zielen van wetenschappers-in-de-dop.

Ik geloof dat het zo werkt: een mens komt iets of iemand tegen op zijn weg. En dan hangt het ervan af of een zaad dat is gestrooid kan ontkiemen. Dat hangt voor een groot deel van een kind zelf af, of het een goede voedingsbodem heeft om geïnspireerd te geraken. Niet elke plant gedijt in dezelfde grond. Waar de één geëmotioneerd geraakt door muziek of kleuren, kan de ander een flow ervaren bij het zoeken naar een wiskundige formule. En een mens is ook geen plant. Een mens heeft een eigen wil, een karakter, een persoonlijkheid: doorzettingsvermogen, weerbaarheid, kansen willen grijpen die het krijgt, spelen ook een rol. Hoe ouder een kind wordt, hoe meer het dit alles zelf in de hand heeft.

Wat al meer dan honderd jaar hetzelfde is: kinderen worden in scholen en klassen ondergebracht waar ze uren en uren samen doorbrengen. Zo komen we tot het andere deel: hoe geraakt een kind geïnspireerd? Hoe krijgt het antwoord op zijn vragen? Is er wel iets om vragen over te stellen? Wat dat deel betreft, hangt het niet meer af van het kind zelf. Dan is er altijd weer één die dingen mogelijk maakt: de leerkracht: de Jef Nys, de Panamerenko, de inspirator... of niet? Ook de leerkracht heeft de keuze om in de zielen van hele jonge kinderen, de kiemen te leggen die mee hun weg bepalen. In onderwijs noemen we zoiets: zorgen voor een krachtige leeromgeving.

Kunnen we ons voorbereiden op een zonnestorm?

2010-06-28T21:25:00.006+02:00

Wetenschappers zijn het eens: ergens in 2012-2013 mogen we ons aan een zonnestorm verwachten die dagen, sommigen zeggen: maanden, alle elektronische apparaten zal ontregelen. Computers, gps-systemen, stroomnetten, luchtvaart, radiocommunicatie.. niets zal nog werken.

Zo'n storm ontstaat doordat twee cycli die de zon doorloopt in 2012-2013 zullen samenvallen. Enerzijds doorloopt de zon een cyclus waarbij om de 22 jaar de magnetische energie piekt, en anderzijds vermenigvuldigt om de elf jaar het aantal zonnevlekken. Die zonnevlekken zijn grote en hete uitbarstingen aan de oppervlakte van de zon.
Beide cycli beïnvloeden het magnetisch veld van de aarde.

De zon draait al een tijdje op een ongewoon laag pitje. Daarom zal de storm die verwacht wordt des te heviger zijn.

Zo'n zonnestorm is er al eens eerder geweest: in 1858 was er het zogenaamde "Carrington-incident". Deze zonnestorm schakelde de telegraaflijnen uit en het noorderlicht was tot op Cuba te zien.
Maar dat was 1858, toen waren er nog geen computers en alle elektronica waar we nu gebruik van maken, en waar we eigenlijk afhankelijk zijn van geworden. Onze auto's zitten vol elektronica, dus het verkeer zal ook lam liggen. Het luchtverkeer zal moeten worden omgeleid, weg van de noordpool, waar de elektromagnetische impact van de zonnestorm het grootst zal zijn, supermarkten, gezondheidszorg, verwarming, verkoeling,.. zal alles uitvallen? Hoe bereid je je daarop voor?

http://forum.onweer-online.nl/index.php?showtopic=11236

Berto Monard ontdekte al 100 maal een supernova

2010-06-24T06:49:00.006+02:00

De Belg Berto Monard verhuisde in 1981 naar Zuid-Afrika. Hij werkt er bij een instituut voor meteorologie. Sterrenkunde is zijn hobby: iedere nacht met een klare hemel speurt hij vanuit zijn observatorium naar supernova's.

Het observatorium is amper 2,5 bij 3 meter groot. Monard beschikt over een grote telescoop en een camera waarmee hij zijn waarnemingen kan automatiseren. De camera maakt vier opnames per minuut. Na een paar uur kan Monard daarmee een goed beeld samenstellen.

Monard ontving al felicitaties van NASA, zijn ontdekkingen van supernova's prijken op gezaghebbende lijsten van recent gevonden supernova's, .. een gerespecteerd man.

Een supernova is het verschijnsel dat je kan waarnemen wanneer een zware ster sterft. Dat gaat gepaard met een enorme explosie waarbij een grote hoeveelheid licht wordt uitgestraald.
De ontploffende ster die Monard waarnam is zo'n 60 miljoen lichtjaar van ons verwijderd.

Hogeschool Gent maakt ruimtetassen

2010-06-19T11:30:00.004+02:00

Ook in de textielsector zijn wetenschappers nodig! "Onderzoek en innovatie zijn de sleutels voor de toekomst van de textielsector" lezen we in De Gentenaar van 17 juni '10.

Bij zijn tweede ruimtereis nam Frank De Winne een tas mee die werd gemaakt in de Hogeschool Gent. Ze diende om onderzoeksapparatuur te beschermen bij de lancering.
NASA en ESA waren zodanig enthousiast dat ze nog meer tassen bestellen.
De tas die Frank De Winne meenam was blauw. Die werd niet terug meegebracht naar de aarde, maar werd samen met ander ruimteafval in een koker opgebrand in de atmosfeer.

De nieuwe tassen hebben een oranje kleur. Dat betekent dat de tas terug meekomt naar de aarde met de astronauten. De tas is superlicht, werkt brandvertragend, heeft geen scherpe hoeken en bevat geen metaal.

oei, een gat in de aarde !

2010-06-04T12:24:00.005+02:00

bron: De Gentenaar, 2 juni 2010
In Guatemala City stond een paar dagen geleden nog een groot gebouw. Waar dat gebouw stond zie je nu een gat van wel 60 meter diep.
Guatemala City is gebouwd op een plateau van vulkanische puimsteen, een erg licht gesteente met gasbellen in. Het water van de regen zoekt zich een weg onder de grond en vormt daar pijpen die het plateau langzaam uithollen. De grond onder een groot gebouw zakte door het gewicht van het gebouw weg...

raketlancering in Technopolis

2010-06-02T11:25:00.004+02:00

Vorige donderdag was er weer wat te beleven in Technopolis. Kinderen uit verschillende scholen lanceerden hun raket.Klas 4B van de Mariaschool uit Tervuren was winnaar in de categorie derde en vierde leerjaar.
Wat wij nu tof vinden is de uitspraak van één van de kinderen: "we hebben eerst een aantal proefjes gedaan. Sommige proefjes mislukten, maar uiteindelijk vonden we een goede manier om de raket af te vuren. We gebruikten een geheim mengsel van azijn en bakpoeder om onze raket te lanceren."

Zo gaan echte wetenschappers te werk: proberen en volhouden, zoeken naar wat werkt, ondervinden dat iets niet werkt, mislukken en leren uit je fouten en opnieuw proberen. Tot het lukt.

Of je nu een oude wetenschapper bent of een jong ukje, doet er eigenlijk niet toe. Het gaat om hoe je tewerk gaat.

Wetenschappers in basisschool De Vlieger, 5 jaar oud, ook in de weer met azijn en bakpoeder... zie? op wetenschap staat écht geen leeftijd.

Even een update van het oma-spel

2010-05-20T11:18:00.006+02:00

Oma gaat de ruimte in! gaat zo langzamerhand naar de eindfase. Op dit moment worden alle onderdelen voor het spel aangemaakt zodat alles kan worden gedownload van onze website.
Simon, onze webdesigner is druk doende de website te ontwikkelen en alle spelelementen te lay-outen.

Hier zie je bijvoorbeeld wikkels die je zal kunnen downloaden en rond melkflesjes kleven.(Op de achtergrond: de emmer om vulkaanas uit de Katla op te vangen) In de melkflessen worden muntstukjes gestoken. In elke planeetfles een ander aantal muntstukken. Met de muntstukken kunnen kleuters leren tellen en kunnen ze een scheikunde-experiment doen: ze verwijderen de oxidatielaag van koper.

De melkflessen zijn onbreekbaar en passen in kleine kleuterhandjes. Ze zijn ook spotgoedkoop: melk opdrinken en de fles eens omspoelen. De kleuters kunnen de wikkels van de melkflessen zelf versieren of de leerkracht kan de wikkels downloaden van de website.

Op de dopjes kan je ook planeten kleven en daarmee nog een extra spelletje spelen. Afhankelijk van het melkmerk bestaan er ook verschillende kleuren dopjes.
De flessen kunnen ook worden gebruikt om de namen van de 8 planeten te leren, ze te rangschikken op basis van hun afstand tot de zon, of ze door ze een ander soort wikkel te geven te verdelen in twee soorten planeten: rotsplaneten en gasplaneten, ... je ziet: met een simpele melkfles kan je heel wat wetenschappelijke kennis overbrengen.

Op een lesfiche staat voor de leerkracht uitgelegd hoe je met behulp van deze melkflessen aan kinderen kunt tonen dat je niet op elke planeet evenveel weegt en dat dit komt omdat de zwaartekracht van elke planeet verschillend is. Voor een deskundige wetenschappelijk uitleg krijgen we hulp van professoren fysica.

Foto's uit IJsland

2010-05-19T21:29:00.005+02:00

We kregen deze fascinerende foto's van Ingimar Karlsson uit IJsland. Ingimar woont niet zo ver van de Eyafjallojokull, 100 miles, dat moet ongeveer 160 km zijn. Ingimar hoort van waar hij woont het gerommel van de vulkaan. Beelden zeggen meer dan woorden.
"I live about a 100 miles away from the crater, when the air is highly concentrated and foggy, the roar from the vulcano can be heard all the way to my home. Unbelievable"

Het gat in de ozonlaag is jarig

2010-05-16T09:07:00.003+02:00

Geen leuke verjaardag: 25 jaar geleden ontdekten wetenschappers een onrustwekkende daling van de ozonconcentratie boven Antartica: het gat in de ozonlaag.
De ozonlaag beschermt ons tegen de ultraviolette stralen van de zon. Zonder die beschermende laag rond de aarde kan de mens niet overleven.
Grote boosdoener is de industrie, de drijfgassen in spuitbussen. Leiders van landen over de hele wereld ondertekenden een protocol: iedereen moest inspanningen leveren om het gat weer te dichten. Drijfgassen werden wereldwijd verboden.
Maar het gat is nog lang niet dicht. Iedereen zou zijn steentje moeten bijdragen...

Vaarwel Atlantis

2010-05-16T09:00:00.000+02:00

Atlantis is de vierde van vijf spaceshuttles waarmee sinds 1985, de Amerikanen over en weer vliegen naar het I.S.S., het International Space Centre. Vrijdag 14 mei 2010 vertrok Atlantis voor haar laatste vlucht.
Eén voor één worden de space shuttles aan de kant gezet. Het is nog even wachten voor een nieuw vervoermiddel klaar zal zijn. Ondertussen kunnen de Amerikanen gebruik maken van de Soyouz capsules.

Kennislink

mijmeringen van een ruimteblogger

2010-05-12T14:25:00.011+02:00

De mens zoekt op allerlei manieren naar buitenaards leven. De Voyager 2, uit het bericht hieronder, heeft aan de buitenkant een duidelijk zichtbare 'golden record' hangen. Een soort grammofoonplaat met een 'samenvatting van de aarde', afbeeldingen, natuurgeluiden, begroetingen in 55 talen, muziekopnames en gedrukte teksten met uitleg.
Ook de Pioneer 10, een ruimtesonde die op weg is naar één van de tot nog toe ontdekte planeten buiten ons zonnestelsel heeft een boodschap bij zich voor buitenaards leven. Een soort plakkaat met boodschappen.

Dat doet me mijmeren over de volgende vraag:
zou er, behalve mijn dierbare collega's in de VUB, wel ergens iemand zijn die de schrijfsels op deze blog ooit leest? Letters, foto's, tekeningen, filmpjes, mijmeringen, .. grote kans dat alles wat op deze blog staat, gewoon verdampt, wordt ondergesneeuwd, verdwijnt als een nietig fait divers op het Wereld Wijde Web. Een beetje zoals de planeet aarde niet meer is dan een fait divers in het heeal.

Weet je wat? Laat ik eens een onderzoek doen, net als Nasa, Esa, ... Als iemand deze blog leest, stuur ook eens een teken van leven, een plakkaat, een tekening, een muziekopname, een gedrukte tekst, een mail.. contactknop bovenaan rechts.

de 'golden record' van de Voyager 2

de plaquette van de Pionier 10

Over ruimtetuigen, nonsens en aliens

2010-05-12T13:32:00.003+02:00

bron: De Gentenaar, 12 mei 2010

Mensen zijn altijd al nieuwsgierig geweest naar hoe de ruimte eruit ziet. Onze voorouders keken naar omhoog, zagen de zon, de maan en de sterren en probeerden een verklaring te vinden voor wat ze zagen. Als je bedenkt hoelang we al "bestaan", dan is het eigenlijk nog niet zo heel lang geleden dat de mens dacht dat de aarde plat was.
Dankzij instrumenten die de mensen hebben uitgevonden, kwamen we meer en meer te weten over de ruimte. Sinds de ontdekking van de telescoop weten we hoeveel planeten er zijn in ons zonnestelsel, werden uiteindelijk ook Uranus en Neptunus ontdekt. Voorlopig zijn deze twee planeten de zevende en achtste planeet in ons zonnestelsel.

Maar mensen hebben nog meer instrumenten uitgevonden om de ruimte te verkennen. 33 jaar geleden, in 1977, werd een ruimtetuig naar de ruimte gestuurd: de Voyager 2. De Voyager 2 moest op zoek gaan naar leven in de ruimte: effe kijken of er niet ergens een aliën te vinden was met wie we op één of andere manier kunnen communiceren.
Na 12 jaar reizen was het eerste deel van de reis volbracht: de Voyager passeerde eerst Jupiter, dan Saturnus, Uranus en ten slotte ook Neptunus. Dankzij de signalen die de Voyager naar de aarde stuurde konden we meer te weten komen over deze planeten.
En dan begon het volgende deel van de reis: steeds verder en verder weg van de aarde reizen, ...

Zo verkent de mens de ruimte. De Voyager is nu zo'n 13,8 miljard kilometer van de aarde verwijderd. Een afstand waar een mens als ik zich eigenlijk zo goed als niets meer bij kan voorstellen, ik weet niet hoe het met uw voorstellingsvermogen is gesteld.
Boodschappen die naar de Voyager worden gestuurd, doen er 13 uur over om de Voyager te bereiken. En dan duurt het nog eens even lang vooraleer een antwoord de aarde bereikt. De onderzoekers hebben berekend dat het nog 5 jaar duurt vooraleer de Voyager de grens van ons zonnestelsel bereikt. Elk jaar legt hij 3,3 keer de afstand van de aarde tot de zon af.

In ons zonnestelsel is maar één ster te bespeuren: de zon.
Om nog een zon te kunnen vinden moeten we al buiten ons zonnestelsel gaan speuren, nagaan of er rond andere sterren ook leven te vinden is. In ons zonnestelsel zijn wij mensen voorlopig het enige leven dat al is ontdekt.

Ons zonnestelsel is eigenlijk maar een heel klein onnozel deeltje van onze melkweg. Behalve onze melkweg zijn er dan nog eens een heleboel andere melkwegstelsels. Hoe kan je je dan nog voorstellen hoe petieterig en nietig een aardbolletje is in een zonnestelsel dat wij al gigantisch vinden, dat een tuig als de Voyager 2 nog 40 000 jaar moet reizen vooraleer hij de dichtsbijzijnde ster tegenkomt...

tjongejonge,... als je weet dat we eigenlijk geen zorg dragen voor onze planeet: we putten alle energiebronnen uit, we kappen regenwouden weg, beschadigen de ozonlaag die alle leven mogelijk maakt, we vervuilen de waters en de lucht,... Zal de aarde het nog 40 000 jaar uithouden vooraleer we ze volledig zullen vernietigd hebben? Ik heb geen idee.

Nu is er iets aan de hand met de Voyager 2. De signalen die de wetenschappers van de NASA ontvangen kunnen ze niet meer begrijpen. De Voyager stuurt nonsens terug staat er in de krant. Sinds 3 weken al. Gaat het om een computerstoring of een communicatiefout? Dat weten ze niet. In elk geval kunnen ze niets aanvangen met die signalen. En hij is zelfs ons zonnestelsel nog niet uit.

Misschien bestaat er in een ander zonnestelsel wel een planeet met intelligent leven en zijn ze ginder ver weg ook op zoek naar een andere vorm van leven, en komen ze heel misschien de Voyager 2 nog tegen en sturen ze ons een boodschap vanaf hun eigen planeet.

One never knows...

Wat doet een astronaut in de ruimte?

2010-04-30T15:37:00.004+02:00

Gisteren kreeg Frank De Winne een eredoctoraat van de universiteit Antwerpen. Een astronaut doet onderzoek in de ruimte. De universiteit vond dat Frank wel in de bloemen mocht worden gezet omdat hij onderzoek heeft gedaan naar het effect van gewichtloosheid op de mens.
Hij deed onderzoek naar botontkalking, metabolisme, hart en bloedvaten, longen, hersenen, oriëntatie en evenwicht... een hele lijst dus. Bezige bij onze Frank..

Bron: De Gentenaar, 30.04.2010

Een heel kleine geschiedenis van bijna alles

2010-04-30T08:18:00.013+02:00

Nadat Bill Bryson een boek schreef 'Een kleine geschiedenis van bijna alles' schreef hij er ook één voor kinderen: 'Een heel kleine geschiedenis van bijna alles'.

In dat boek schrijft hij dat voor hem alles begon toen hij als 10-jarige een heel oud natuurkundeboek kreeg. Hij geraakte helemaal in de ban van een plaatje van een model van het binnenste van de aarde. Hij nam het boek mee naar huis, maar toen hij het boek begon te lezen kwam de teleurstelling: het boek was helemaal niet spannend..

Het boek gaf geen enkel antwoord op de vragen die door de plaatjes werden opgeroepen zoals:
- hoe is er een zon in het midden van onze planeet terecht gekomen, en hoe weten ze nu hoe heet die is?
- en als het daar beneden zo flink brandt, waarom is de grond onder onze voeten dan niet heet?
- en waarom smelt de rest van het binnenste dan niet - of smelt het soms wel?
- en als de kern zichzelf uiteindelijk heeft opgebrand, zakt er dan een stuk van de aarde in die leegte, zodat er in het oppervlak een enorme deuk ontstaat?

Bill kwam geleidelijk aan tot het inzicht dat auto's die over de aarde reden niet ineens in een heel diepe ravijn zouden storten, richting binnenste van de aarde, maar dat de aarde bestond uit afzonderlijke lagen.
En dan vroeg hij zich af: 'Hoe weten ze dat?'

De wetenschap over de aarde en het heelal is er ook maar geleidelijk gekomen. Tot eind jaren zeventig hadden geleerden ook nog geen antwoorden op deze vragen. Maar nu weten we wel een heleboel meer. Bill Bryson vond dat hij, wat hij nu weet, wel eens kon opschrijven, maar zo, dat het voor een leek, een kind, bevattelijk wordt om lezen, én dat het antwoorden kon geven op de vragen die hij zichzelf als kind stelde.

Het resultaat is een pareltje geworden. Heel leesbaar, korte stukken tekst, humoristisch en verstaanbaar, met duidelijke foto's en grappige tekeningen. Een 'must have!' voor iedereen die zich afvraagt hoe het heelal in elkaar zit, en hoe wetenschappers antwoorden hebben gevonden.
Van de oerknal, hoe de ruimte is opgebouwd, hoe de aarde is ontstaan, hoe lang dit geleden is, hoe de planeten zijn ontdekt, waaruit ze zijn opgebouwd, wat er door het heelal zweeft, hoe groot het heelal is, hoe het komt dat wij op aarde leven,... je vindt het allemaal terug in dit boek.

En met een heel duidelijk standpunt: "wetende hoe moeilijk het is geweest om hier te komen, zou je denken dat we de planeet die ons gemaakt heeft zouden willen beschermen... maar dat we daar niet al te best in slagen".

Het is geen kleuterboek. Het is wel een boek dat ouders en leerkrachten in staat stelt, de vragen van jonge kinderen te beantwoorden.
Zelf zou ik als kind nachtmerries hebben gekregen had ik geweten hoe gevaarlijk de ruimte eigenlijk is en wat voor een geluk wij hebben dat op aarde nog geen meteoriet is ingeslagen die de aarde in een fractie van een seconde kan vernietigen. Dus misschien moeten ouders van nieuwsgierige, maar gevoelige kinderen, hier en daar maar een stukje overslaan.

Het is een ongelooflijk boeiend boek. Er is ook een volwasseneneditie , maar ik weet zeker dat een volwassene aan dit jeugdboek ook een kluif zal hebben.

In de lijst met boeken voor leerkrachten, die kinderen en jongeren, gaande van kleuters tot het het laatste jaar van het secundair onderwijs, iets willen leren over de aarde en het heelal, staat dit boek op de eerste en de bovenste beste plaats.

Uitgeverij Atlas Amsterdam/Antwerpen. Het boek kost ong. 20 euro.
Op de site van Bol Com, kan je het boek inkijken.
Bedankt Daisy voor deze tip!

solar system plafond lamp

2010-04-29T22:12:00.000+02:00

gezien bij besteljekadoo.nl : een zonnestelsel-lamp.

Oma gaat naar school

2010-04-28T21:56:00.008+02:00

Hieronder kan je doorklikken naar vier artikels, verzameld op amper een paar dagen: overbevolkte klassen, kinderen en leerkrachten die elkaar niet verstaan, .. iedereen die ook maar een beetje begaan is met onderwijs zegt al jaren dat het zo niet verder kan.
Klassen worden nog altijd samengesteld op basis van leeftijd, de groepen zijn te groot maar nu zijn ook nog eens de leerlingen te divers en wordt de afstand tussen leerling en leerkracht steeds groter: leerlingen zijn multimediaveelvraten (lees hier het artikel) terwijl in de scholen een pc niet te pas komt.
Dit is geen vingerwijzing naar de leerkracht. Respect ! Wel één naar hoe onderwijs stagneert terwijl de hele wereld razendsnel verandert. We zitten in wat later in de geschiedenislessen zal vermeld worden als de digitale revolutie in een maatschappij die snel veranderde naar een multiculturele samenleving.

Ik kreeg vandaag een mail van een mama van een jongetje van 4,5 jaar. In de mail stonden een paar vragen van haar 4-jarige zoon:
- hoe kan de zon nou altijd branden als er geen lucht (zuurstof) is? - waarom vallen er soms stenen van de maan? (kometen, hij denkt dat die van de maan komen)
- hij vraagt zich ook af waarom de space shuttle geen ramen heeft die open kunnen en
- waarom een astronaut nooit zijn helm mag afdoen

Ik vraag mij oprecht af hoe het mogelijk is om antwoorden te geven op dit soort vragen in een kleuterklas waar 42 kinderen 4 maal per dag, allemaal tegelijk op een potje moeten, omdat de chaos anders niet te overzien is. Is er tijd om vragen te beantwoorden? Hoe kan je aan een kind uitleggen wat een space shuttle is zodat hij zich kan afvragen waarom een space shuttle geen raampjes heeft, als dat kind een vreemde taal spreekt en je geen beelden kan tonen op een pc..

De artikels uit de krant deze week:

"Leraar gebruikt bijna nooit computer in de les" Bron: De Gentenaar 28.04.10, lees het volledig artikel

Bron: De Gentenaar, 24.04.2010. De grootste kleuterklas van Vlaanderen, 42 peuters en kleuters samen in één klasje...hallucinant.. lees het volledige artikel

Bron De Gentenaar 27.04.10.
Onderschrift bij de foto: "De kleuterjuffen Lindsay en Leen met hun kleuters: 'Probeer maar eens uit te leggen dat iets op een stoel ligt, als er geen enkele kleuter in de klas zit die zelfs maar weet wat een stoel is.' Lees meer...

Hoe ontstaan vulkanen?

2010-04-26T06:52:00.007+02:00

Om te kunnen antwoorden op de vraag: "Hoe ontstaan vulkanen?" moeten we afdalen naar het binnenste van de aarde. Daar is het heel erg heet.

De aarde is eigenlijk een hele grote puzzel

Om de kern van de aarde zit een mantel, die bedekt wordt door een aardkorst. De aardkorst is de buitenste laag van de aarde, de laag waar wij over lopen. De aardkorst bestaat niet uit één volledig omhulsel, maar uit enorme grote platen die naast elkaar liggen en voortdurend bewegen.

Heel diep onder de aardkorst, zo'n 30 km diep, is het heel erg heet. Zo heet dat de stenen er smelten en vloeibaar worden. De gesmolten stenen worden MAGMA genoemd. Uit dat hete magma ontsnappen gassen. Het magma en de gassen proberen de oppervlakte van de aarde te bereiken via gangen in de korst.
Op sommige plekken is de aardkorst niet zo dik en niet zo stevig, vooral op plaatsen waar twee platen met elkaar in contact komen. Daar kan het gas soms ontsnappen door een opening en volgt er een uitbarsting. Op die plaats ontstaat een soort berg en stroomt het gesmolten magma uit de krater. Eenmaal buiten koelt het magma af en stolt het. We noemen het dan LAVA.

De meeste vulkanen bevinden zich aan de rand van de enorme platen die de aarde bedekken, omdat het gas en het magma daar gemakkelijk naar buiten kunnen komen.

PROEF: maak zelf een vulkaan

Dit heb je nodig:
- een grote platte bak of emmer
- een hoop vast zand dat goed blijft plakken
- 1 dl water
- 0,8 dl afwasmiddel
- 0,8 dl azijn
- een beetje rode kleurstof (ecoline of voedingskleurstof)
- drie of vier eetlepels zuiveringszout, of bakpoeder of soda

Voorbereiding:

Meng alles, behalve het zuiveringszout door elkaar en giet het in een glas of plastiek fles.

Doe het zand in een platte bak of emmer, maak er een mooie vulkaanberg mee en zet in het midden een groter glas (of plastiek fles) met daarin het zuiveringszout.

Rond de vulkaanberg kan je huisjes, bomen en mensen zetten (lego, playmobiel,..), die wonen rond de vulkaan.

De uitbarsting:

Als alles klaar is giet je het mengsel (water, azijn, afwasmiddel, kleurstof) in de fles met zuiveringszout die verborgen is in de vulkaan. Kijk wat er gebeurt...

Het schuimende mengsel zet uit en wordt door de hals van de fles geperst en druipt langzaam (als lava) langs de wanden van de vulkaan naar beneden. Als azijn en soda zich vermengen ontstaat koolstofdioxide. Dit gas zorgt voor belletjes in het mengsel van azijn en afwasmiddel.

Een vulkaanuitbarsting is gevaarlijk voor mensen. Het grootste gevaar komt niet van de lava maar van de aswolken en de modderstromen, de gassen zijn ook giftig.

Maar er zijn ook voordelen: door de vulkaanuitbarsting komen veel mineralen vrij. Hierdoor zijn de vulkaanwanden zeer vruchtbaar voor planten. Boeren kunnen er gemakkelijk hun voedsel verbouwen.
Het lava loopt ook zeer traag naar beneden. Meestal hebben mensen wel genoeg tijd om te vluchten voor het lava.

Een beetje geschiedenis:
Heel lang geleden, meer dan 2000 jaar, kwam een vulkaan die de Vesuvius heet, en die in Italië ligt tot uitbarsting. Het Romeinse stadje Pompeï werd daardoor bedekt door een hele dikke laag lava en as. Door de lava en de as zijn de woningen van het stadje zeer goed bewaard gebleven. Daardoor kun je nu nog de oude Romeinse stad gaan bekijken en bewonderen.

Help mee vulkaanstof verzamelen

2010-04-23T16:41:00.006+02:00

Vulkanologen van de Gentse Universiteit willen samen met geologen van de VUB en UA onderzoek doen naar de verspreiding van het vulkaanstof van de Eyjafjallajökull.

Maar zij hebben hulp nodig van ons allemaal. Het is niet moeilijk: plaats een grote witte emmer in je tuin, of op je dak, of waar dan ook in open lucht en span daar een gaas over (om te vermijden dat er andere rommel in de emmer valt).

Ik weet niet hoe gemakkelijk of hoe moeilijk het is om het stof te herkennen. Volgens Karen Fontijn van Ugent is het vulkaanstof donkergrijs van kleur en voelt het een beetje aan als talkpoeder.
Eigenlijk zijn het fijne glasdeeltjes en zijn ze heel scherp, maar dat zie je niet met het blote oog.

Op het prikbord van de facebookgroup kan je vragen stellen en mee discussiëren:
http://www.facebook.com/group.php?gid=106841236023812&v=info

Als we al stof kunnen opvangen zal dat niet meer dan een milimeter dik zijn, maar toch het proberen waard.. onze emmer staat al klaar.

Richtlijnen zijn te lezen op faceboek en op de website van Ugent
http://www.earthweb.ugent.be/apps/ijsland/
http://www.earthweb.ugent.be/apps/ijsland/docs/persbericht.pdf

De oproep kan je hier ook zien op het filmpje
http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/mediatheek/programmas/journaal/2.10170/2.10171/1.763304

Op deze site: http://www.ijsland-info.nl/eldgja.html vind je foto's filmpjes en heel veel informatie over de vulkaanuitbarsting in IJsland

Eyjafjallajökull

2010-04-17T12:07:00.008+02:00

bron: http://www.boston.com/bigpicture

De afgelopen maanden werd het gebied rond Eyjafljallajökull, bijna 120 kilometer ten zuidoosten van Reykjavik, getroffen door duizenden kleine aardbevingen.
Op zondagochtend 21 maart 2010 kwam de vulkaan Eyjafjallajökull na 200 jaar weer tot leven.
De vulkaan ligt naast de vulkaan Katla en het gebied van de Eldgja

Op deze website vind je info, foto's, filmpjes over de vulkaanuitbarstingen in IJsland:
http://www.ijsland-info.nl/vulkaanuitbarsting-01.html

Spacy behangpapier

2010-04-16T15:00:00.000+02:00

We kregen een mailtje van Daisy, die een zoon van 5 heeft, helemaal gek van alles wat met ruimte te maken heeft. "Of wij weten waar de dekbedovertrekken uit een vorige post nog te verkrijgen zijn?" Euh neen,... maar we helpen wel eens googelen. Al googelend stootte ik op dit behangpapier. Ontworpen door Julian Evans. Het papier wordt verdeeld door Wall-Tastic, en is via Dinoworld online te verkrijgen. Niet goedkoop... een muurtje ruimtevaart kost net geen 50 euro.
Nu verder zoeken naar een spacy dekbedovertrek...

nog meer beddengoed

2010-04-16T14:58:00.002+02:00

Ietsje dichter bij huis dan de bedovertrekken in de vorige posts vonden we bij beddengoed.n l nog een spacy dekbedovertrek.

outer space bedovertrekken

2010-04-16T13:57:00.004+02:00

We googelden verder voor Daisy's zoon. Geen space dekbedovertrek meer bij Trois Suisses, maar wel via een heleboel andere online shops:
Googelen met de term "outer space bed" leverde ons deze hits op:

http://www.ss42.com/Shops/fun-space-bedding4kids.html
http://www.nextag.com/outer-space-bedding/stores-html
We vonden ook muurstickers op deze site:
http://www.householdinnovations.co.uk
en matjes bij Olive:

Oma in het Beroepenhuis

2010-04-03T15:40:00.003+02:00

Tijd om nog eens een stapje in de wereld te zetten. We trokken naar Het Beroepenhuis. Hier kunnen jongeren van de laatste graad van het basisonderwijs en de eerste graad van het secundair onderwijs kennis maken met sectoren en beroepen. Wim leerde het woord h o r i z o n v e r r u i m i n g kennen. Wie weet wat een matrijzenbouwer is? wat die moet kunnen? welke opleiding je kan volgen vooraleer je matrijzen kan bouwen? Of welke talenten je nodig hebt als je een muur, of zelfs een huis wil bouwen? Op de website: beroepenthuisindeklas vinden leerkrachten materiaal om met leerlingen te werken rond studie- en beroepskeuze.

Max stuurt een tekening

2010-04-01T13:01:00.004+02:00

Max (6 j.) stuurt ons deze tekening van een opstijgende raket.
Een geluk dat we er niet vlak naast staan, want die dikke grijze lucht lijkt ons niet gezond !
Goed gedaan Max!

Juf Swaniek antwoordt

2010-03-31T07:04:00.004+02:00

We vroegen ons af of de kinderen uit de Apeldoornse school erin geslaagd waren de rap te leren.
De rap staat in deze post: klik HIER:

Juf Swaniek stuurt ons een antwoord:

De rap over de planeten was erg geslaagd!
De kinderen kenden de tekst helemaal uit hun hoofd.
Ze mochten het op het podium voor de ouders doen.
De tekst was nog best moeilijk voor groep 4 maar
ze vonden het erg leuk om te doen.Vooral het refrein.
Ik heb er geen filmpje van gemaakt.
groetjes Swaniek

Dàt filmpje hadden we wel graag gezien... er bestaat geen mogelijkheid om alsnog een filmpje te maken (vroegen we op onze kousevoeten...?)

Het is namelijk zo dat als je lijstjes, of reeksen uit het hoofd moet leren, dat dit veel en veel gemakkelijker gaat als je dat doet met een liedje, of je lichaam gebruikt. Een prima voorbeeld om dit te doen met zo'n rap.

Ruimteproject in De Boomladder uit Heerhugowaard

2010-03-30T22:33:00.004+02:00

We kregen een mailtje van Juf Cindy van Basisschool De Boomladder uit Heerhugowaard. Heerhugowaard klinkt als een ridder uit de middeleeuwen, maar het blijkt toch een plaats te zijn in Nederland. Een plaats met een school, en in die school kinderen die iets willen leren over de ruimte.
Juf Cindy vraagt of ons spel kan worden opgestuurd. hmmm neen eigenlijk (nog) niet.
Wat we nu doen is het spel zo klaar maken dat je het binnenkort zal kunnen downloaden. We zetten een printbaar spelbord online, samen met een handleiding, spelonderdelen zoals speelkaarten en allerlei tools die je kan gebruiken om het spel te spelen. En last but not least een heleboel didactische bladen met opdrachten die je kan doen tijdens het spel.

Ondertussen proberen we hier zo goed als we kunnen, via deze blog, vragen die kinderen aan de leerkracht stellen, te beantwoorden. We denken dat kinderen de antwoorden kunnen snappen als ze dingen kunnen doén. We proberen dan ook zoveel mogelijk tips te geven: bruikbare opdrachten te verzinnen die ervoor zorgen dat kinderen wetenschappers worden. Wetenschap- en techniekopdrachten, maar ook leren nadenken over de wereld om hen heen, wetenschap en filosofie liggen heel dicht bij elkaar. Je bent geen wetenschapper als je geen vragen kan stellen. Je zoekt maar naar een antwoord nadat je een vraag verzonnen hebt.

Bij het lezen van de naam 'De Boomladder' moesten we denken aan het boek 'De Man die de Sterren poetste'. Dat is een heel tof boek voor jonge kinderen. Het gaat over een man met een hele hele hele hele lange ladder. Een ladder die zo lang is dat hij ermee tot aan een ster kan klimmen. Als ik op een heldere nacht naar de hemel kijk, zie ik soms een ster die heel erg flikkert.. alsof ze net gepoetst is..

Vragen van kinderen van basisschool De Toekomst

2010-03-30T22:06:00.004+02:00

Simon stuurde ons een heleboel vragen van de kinderen. We zetten ze even op een rijtje:

1. Hoe komt het dat een astronaut die lang in de ruimte is geweest, niet goed meer kan lopen als hij terug komt naar de aarde?

2. Hoe ademen de astronauten in de ruimte?

3. Vliegen planeten gewoon rond in de ruimte of blijven ze stilstaan in een bepaalde volgorde?

4. De zon komt op en gaat weer onder, op de aarde heet dat 'dag en nacht', hoe gaat dat in z'n werk?

5. Zijn er echt andere wezens in de ruimte? En komen die dan naar de aarde?

6. Kinderen willen de namen van elke planeet kennen. Hoe leren we de namen van alle planeten?

7. Hoe ziet de maan eruit? Geeft de maan licht? Is het een bol, een schijf, een halve bol?

8. Hebben de planeten een kleur?

9. Is er nog ander leven in de ruimte?

10. Kunnen wij zelf ook wonen in de ruimte?

11. Wat zou er gebeuren als je op een andere planeet kon landen?

12. Soms zie je de poolster en soms zie je sterrebeelden zoals de grote en de kleine beer. Zijn er nog sterrebeelden?

Het ruimteproject in Apeldoorn

2010-03-30T21:27:00.004+02:00

Juf Swaniek van basisschool De Ploeg uit het Nederlandse Apeldoorn stuurde ons nog enkele hele mooie foto's. Die zetten we natuurlijk op onze blog.
Zo te zien hebben jullie echt wel heel hard gewerkt !
Wat ons nu nog wel benieuwt is of jullie erin zijn geslaagd, de rap over de planeten aan te leren want ons leek dat toch een hele opgave... :-)

Een inhaalbeweging... voor de kinderen uit Avelgem

2010-03-28T23:09:00.008+02:00

Simon, leerkracht in basisschool De Toekomst in Avelgem stuurde ons al meer dan een week geleden een mail met een heleboel vragen.
Een workload van hier tot aan de zon zorgde ervoor dat wij hier even achterbleven. We hebben je schandelijk verwaarloosd Simon, maar we we zijn terug!

En jullie zijn ook terug. Hallo kinderen van De Toekomst !
Simon vertelde ons ondertussen waarmee jullie bezig zijn op school. Zo te zien is de hele school door de ruimte-microbe gebeten:

We lezen dat de kinderen van het eerste en tweede leerjaar in de bib boeken zijn gaan halen en nu tekeningen maken, o.a. van het I.S.S. Dat lijkt ons niet gemakkelijk, we zijn heel benieuwd naar jullie tekeningen. Misschien kan Simon een foto nemen en ons doorsturen? Dan zetten we ze op deze blog en kunnen ook andere kinderen jullie werk zien.

De kinderen van het derde leerjaar maken kijkdozen met buitenaardse wezens en landschappen. Maar niet zomaar.. neen, één kind bedenkt een buitenaardse situatie, de andere kinderen mogen elk twee vragen stellen. Daarna gaan ze aan het werk. Het kind dat het landschap bedacht heeft mag, nadat de dozen klaar zijn, die doos kiezen die het meeste lijkt op wat hij heeft bedacht.

Kinderen van het vierde maken satellieten. Daarin stoppen ze een "golden record" met informatie. Zij breken zich nu het hoofd over de vraag hoe ze de aarde en het menselijk ras willen voorstellen aan buitenaardse wezens.

En in het vijfde leerjaar zijn de kinderen bezig met het maken van dropboxen. Benieuwd of jullie ei geen eierkoekje wordt als het op de grond arriveert. Simon filmt alles. De film wordt vertoond op 1 en 2 mei. Dan is het namelijk open deur dag op jullie school.

En dan zijn er nog een heleboel vragen van de kinderen.
We kunnen jullie nog geen kaarten en fiches doorsturen. Wat we wel kunnen doen is jullie vragen allemaal beantwoorden... Ik biep even Tijl op ... we zullen samen onze mouwen opstropen, even aan onze vingertoppen likken en erin vliegen..

Post uit Apeldoorn

2010-03-17T15:39:00.003+01:00

De kinderen uit Apeldoorn stuurden ons een briefje.
Dank je wel hoor. Juf Swaniek schrijft ons dat jullie project over de ruimte en de ruimtevaart al voorbij is, klaar, af. Wij vonden het ook leuk met jullie te corresponderen. En euh.. als jullie later nog vragen hebben, stuur gerust een mailtje!
dàààg en groetjes van het oma-team!

Foto's uit Apeldoorn

2010-03-15T16:02:00.009+01:00

Hoi allemaal,
Zoals je ziet stuurde Juf Swaniek foto's. We zien jullie hier zitten aan jullie pc's, en voorwaar, ik zie op jullie schermen dat jullie onze blog aan het lezen zijn! Tof!

Juf Swaniek vertelde dat iemand langskwam van de Nederlandse Jeugdvereniging voor Ruimtevaart en Sterrenkunde en dat die het heel leuk vond dat jullie al zoveel wisten over de ruimte en de ruimtevaart. Ik las ook dat jullie planeten en maanlanders en een raket hebben gemaakt.

Buzz Lightyear was de eerste mens op de maan

2010-03-15T14:00:00.004+01:00

In Engeland werd aan 1000 scholieren een vragenlijst voorgelegd over figuren uit de wetenschappelijke wereld. Een van de vragen was: "wie was de eerste mens op de maan? " 10 procent dacht: Buzz Lightyear uit Toy Story. Naar verluid maken een heleboel opvoeders uit allerlei Europese landen zich zorgen over het gebrek aan belangstelling van jongeren voor wetenschap. Reden om oma nog een beetje in de lucht te houden, denken wij..

Sterrenkijkdagen op 19 en 20 maart 2010

2010-03-14T09:03:00.005+01:00

Op 19 en 20 maart kan je in dertig sterrenwachten naar de sterren kijken. Om te zoeken naar een sterrenwacht in je buurt, surf je naar www.sterrenkijkdagen.be. In veel sterrenwachten is er een aangepast programma voor kinderen.

Wie niet naar buiten wil kan die dagen via www.urania.be thuis de sterrenhemel op zijn computerscherm zien.

Een sterrenkaart voor die twee dagen vind je door te klikken op de affiche hiernaast, of klik HIER . Op de site lees je hoe je de kaart kan gebruiken.

Spaghetti Spoetnik gaat naar de ruimte

2010-03-13T10:03:00.004+01:00

In maart 2010 verschijnt een roman van Tonie Mudde: 'Spaghetti Spoetnik'
Het verhaal gaat over een moeizame liefde (jaja, dat bestaat) tussen een sterrenkundige en een fotografe.
Er worden wel meer boeken geschreven over moeizame liefdes, over sterrenkundigen en fotografen. Maar wat minder vaak voorkomt is dat een deel van een boek de ruimte wordt ingeschoten.

Want dat is het geval: de eerste pagina van het boek wordt op hittebestendig plastiek gedrukt en gaat mee met een minisatelliet van ISIS. De minisatellieten die ISIS maakt, zijn niet groter dan een pak melk.

Als er dus buitenaardse mannetjes in de ruimte zijn die Nederlands kunnen lezen, kunnen ze de eerste bladzijde van Spaghetti Spoetnik lezen, en dan misschien een tochtje naar de Aarde maken om de rest van het verhaal te komen ophalen.

Tonie Mudde toont het blaadje en de satelliet.

Het Mars-500 experiment

2010-03-13T09:00:00.004+01:00

Deze zomer start in Moskou het Mars-500 experiment. Zes mensen zullen een reis naar Mars simuleren: zij zullen 250 dagen lang doen alsof ze naar Mars vliegen, dan 30 dagen doen alsof ze op Mars verblijven, en dan nog eens doen alsof ze 240 dagen terugkeren naar de Aarde. Voorwaar een test in uithoudingsvermogen.

Het hele experiment gaat door in een speciaal hiervoor gebouwde menselijke 'woonomgeving' in het Instituut voor Medische Problemen (IBMP) in Moskou.

Misschien doet er aan deze simulatie ook wel een Belg mee. De ESA selecteerde al 4 mensen, waaronder ook de Belg Jerome Clevers.

Maak ook eens een gedicht

2010-03-12T15:55:00.006+01:00

Hier moet je elke avond staan

De zee zien landen op het strand

Gedachten laten drijven

Naar de onbekende overkant

Urbain Bax

Foto's inspireerden voor het schrijven van een gedicht,

een wedstrijd van Natuur en Bos

Stuur je ons jouw gedicht?

Inspirerende foto's genomen door de Hubble, die in de ruimte

rondzweeft en foto's neemt, vind je HIER

Het Klokhuis - ruimtevaart (2)

2010-03-08T18:45:00.003+01:00

Juf Swaniek stuurde ons de tekst van het stukje rappen uit dit filmpje. Zij wil de kinderen deze rap aanleren. Dit willen we ook wel zien juf Swaniek! Zou een filmpje kunnen?

Laatst viel ik in slaap en begon ik te dromen
over dingen die mij zouden kunnen overkomen
in een trip
met een supersnel ruimteschip
nou als ik zo'n ding had, dan was ik echt wel hip

Ga je mee op een intergalactische reis
in een droomspaceshuttle vol gebakkies en ijs
stap dan in je bed en doe je ogen lekker dicht
dan maken we een tocht om, we mogen sneller dan het licht licht licht

Eerst gaan we naar de maan effe lekker langs ze hollen
echt en licht
dus we eten verse maanzaadbollen

Dan gaan we door naar Mars
voor een reep chocola, ze liggen daar wel goed verstopt
maar ga zo maar na
het is een grote zandbak, vergis je niet
dus we nemen schepjes mee en een groot vergiet.

Mercurius staat het allerdichtst bij de zon
dus daar gaan we niet naar toe zonder crème of lotion

En op Venus daar is het nooit wijd bevolkt
daar zijn wel mooie heuvels maar het is altijd bewolkt

Dan kunnen we nog beter vast naar Jupiter gaan
daar ken ik nog een breed terras met uitzicht op de maan
Het is de grootste planeet, koffieromig van kleur
en plek zat dus we parkeren daar gewoon voor de deur
maar dan wel overdekt zoals je zeker ziet
zodat we niet worden geplet door een meteoriet.

De volgende planeet nou dat is me er een
dat is een bol met een grote ijsring eromheen
ze noemen het Saturnus en heb je even daar
dan kun je zo een rondje schaatsen om z'n hele evenaar.

De volgende stap dat is Uranus en weet je we blijven daar niet hangen
want het stinkt daar een beetje naar humus wat nu dus
daar vieren ze een feestje met te gek verlicht prunus

Op naar Neptunus
een dj balkon
dat was wel echt de bom
maar werd geraakt door een komeet
dus is nu wel wat krom

en als je nog niet moe bent na dit feestgedruis
dan gaan we door naar Pluto heel space van huis
en daarna komt het eind van dit verzonnen vertelsel
tot zover de planeten van ons eigen zonnestelsel
Hoewel er is eentje die ik voor je bewaarde
want daar word jij weer wakker
bij ons op de aarde

Een filmpje:van de aarde tot de melkweg

2010-03-07T22:22:00.000+01:00

Een vraagje aan de kinderen uit Apeldoorn

2010-03-07T13:55:00.006+01:00

Jullie vroegen jullie af welke planeten er allemaal bestaan. In het berichtje hieronder hebben we voor jullie alle planeten opgesomd. Nu lijkt het ons een hele klus om al die namen van planeten, en hoe ze eruit zien, te blijven onthouden. Het beste wat je kan doen om de planeten te leren kennen is ze MAKEN of NATEKENEN. Foto's kan je vinden in boeken en op de computer.

Je kan bijvoorbeeld hele mooie planeten maken door ballonnen te beplakken met papier marché Zodra die droog genoeg zijn kan je ze beschilderen.
Je kan zo hele mooie planeten maken, maar nu lijkt ons dat toch een hele grote klus waarmee je een hele tijd zoet bent..

Wij vroegen ons dus af of jullie zelf nog andere manieren kunnen bedenken om de 8 namen van de planeten te blijven onthouden?
Een lied maken? Met een toneelstukje:de mooie Venus die wil trouwen met de ijsreus Uranus maar wordt gedwarsboomd door Mercurius? Laten jullie ons jullie fantastische, nieuwe, andere ideeën weten? Mail ons door te klikken op deze link: klik HIER

Hoe je planeten maakt met papier marché kan je zien op deze site: klik HIER

Dit is de planeet Aarde, gemaakt in de klas van Juf Natalie van De Vlieger.

Voor de kinderen uit Apeldoorn (deel 2)

2010-03-07T12:37:00.018+01:00

De kinderen van juf Swaniek uit Apeldoorn willen ook graag weten welke planeten er allemaal bestaan.

Laten we eerst iets zeggen over het ZONNESTELSEL.
Met het zonnestelsel bedoelen wij de zon en alle objecten die rond de zon draaien.

De zon is een ster. Het is de ster die het dichtst bij de aarde staat. Alle andere sterren die je kan zien, staan verder weg. Sterren zien we als kleine stipjes, heel ver weg.
De zon is heel groot. Daarom heeft ze ook zoveel zwaartekracht en draaien er allerlei objecten in een baan rond de zon.
Dankzij satellieten die astronomen in de ruimte hebben gebracht, kwamen we te weten dat er 8 planeten rond de zon draaien. Met het blote oog, of met sterrenkijkers kan je behalve de aarde nog 5 andere planeten waarnemen. Maar dankzij de satellieten kunnen beelden naar de aarde worden gestuurd en kunnen we dus de ruimte verder verkennen.

Misschien zijn er ergens ver weg in de ruimte wel meer planeten die misschien rond een andere ster draaien, maar tot nog toe weten we daar weinig van. We houden het dus voorlopig bij de acht planeten die, elk in een eigen baan, de zon draaien.

Rond sommige planeten draaien manen. De aarde heeft ook een maan. De maan van de aarde noemen we gewoon "Maan", maar er zijn ook planeten die meer manen hebben. Rond de planeet Jupiter bijvoorbeeld draaien er veel meer. Die hebben namen als "Io" en "Europa" of "Thebe".
Onze maan is dus geen planeet. Het is een maan.

Hieronder zetten we alle acht planeten op een rij. Elke planeet heeft een naam gekregen.

Tussen de zon en de aarde in, draaien twee planeten: Mercurius en Venus

Mercurius is de planeet die het dichtst bij de zon staat. Mercurius is ook de kleinste planeet.

Venus. Vanaf de aarde gezien is Venus na de zon en de maan, het meest heldere object aan de hemel. Venus is vanaf de aarde alleen maar zichtbaar van 1/2 tot 4 uur na zonsondergang of voor zonsopgang. Daarom wordt Venus ook wel morgenster of avondster genoemd. Een beetje verwarrend want Venus is geen ster maar een planeet.

Aarde

De aarde is dus de derde planeet, vanaf de zon. Mercurius en Venus noemen we binnenplaneten omdat ze draaien in banen rond de zon, maar tussen de zon en de aarde in.
De andere planeten noemen we buitenplaneten.

Als we vanaf de aarde verder weg reizen van de zon, komen we eerst bij Mars. Mars is ook de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Op Mars rijden kleine wagentjes rond die vanaf de aarde naar Mars werden gestuurd. Misschien komt er nog wel een dag waarop ook een mens op Mars landt.

Verder weg van Mars draaien een heleboel asteroïden in een gordel rond de zon. Dit noemen we de asteroïdengordel.
De planeten tussen de asteroïdengordel en de zon zijn rotsplaneten. Als je even geen rekening houdt met de hitte of de koude, zou je kunnen zeggen dat je op die planeten zou kunnen staan. Dat zijn dus Mercurius, Venus, Aarde en Mars.

Verder weg van de zon, verder dan de asteroïdengordel kennen we nog vier andere planeten.
Dat zijn de reuzeplaneten, het zijn gasplaneten, daarop zou je nooit kunnen landen.
Deze vier planeten zijn:

Jupiter is de allergrootste planeet in ons zonnestelsel. Jupiter herken je aan de stormvlek.

Saturnus herkennen we aan haar scheve ring. Men gaat ervan uit dat er een heel groot object tegen die ring is gebotst waardoor die scheef is komen te staan. Omdat Saturnus zo snel draait zijn de polen wat platter. Saturnus is de lichtste planeet. Lichter dan water in elk geval. Indien we een bak zouden hebben waar Saturnus in past, dan zou die blijven drijven.

Uranus is een grote ijsreus die nog maar zo'n 300 jaar geleden werd ontdekt. Met het blote oog kan je Uranus niet zien. Met een verrekijker, enkel als je heel precies weet waar je moet zoeken. Met de sterrenkijker zie je een groenachtig schijfje. Uranus is de eerste planeet die ontdekt is, dankzij de ontdekking van de telescoop. Zo'n 15 jaar geleden ontdekte men met hulp van een telescoop die in de ruimte hangt, een satelliet dus, dat Uranus, niet één maar twee ringen heeft.

En de laatste planeet die het verst van de zon is verwijderd is Neptunus. Ook Neptunus werd ontdekt met een telescoop. We kunnen Neptunus maar zelden waarnemen want Neptunus heeft 165 aardjaren nodig om een rondje rond de zon te draaien! Neptunus werd zo'n 164 jaar geleden ontdekt. Dat betekent dat we de planeet zullen kunnen zien in 2011. Dat is dus niet zo lang meer!

Astronomen hebben besloten dat Pluto geen echte planeet, maar een dwergplaneet is. Hij hoort dus niet meer thuis in het rijtje van de echte planeten.

In het filmpje hieronder worden ze nog eens allemaal opgesomd.

Voor de kinderen uit Apeldoorn (deel 1)

2010-03-07T08:40:00.017+01:00

De kinderen uit Apeldoorn zagen in de klas een filmpje over de landing op de maan en willen weten hoe snel een raket kan vliegen, hoe een raket in de ruimte kan blijven, waar de maanlander zit tijdens de reis, hoe (of) de maanlander terugkomt in de raket en hoe de maanlander terugkeert naar de aarde.

Omdat in deze klas een digitaal bord aanwezig is kunnen we de vragen beantwoorden met filmpjes en foto's. We schrijven deze tekst voor de juf.

Eerst moeten jullie weten wat ZWAARTEKRACHT is.

DOEN: neem voorwerpen in je handen en laat ze los. Voorwerpen vallen op de grond. Dat komt omdat die voorwerpen worden aangetrokken door de aarde. Zwaartekracht is een aantrekkingskracht. Met een experiment kunnen jullie zelf te weten komen wat je nodig hebt om voorwerpen in de lucht te gooien. Hoe hoog kan je voorwerpen gooien? Wanneer gaat een voorwerp het hoogst? In ons oma-spel leggen we dit uit aan de juf. Nu zullen we dit even privé mailen naar juf Swaniek.

Een raket kan je niet omhoog gooien naar de maan. Om met een raket naar de maan te kunnen vliegen is er kracht nodig, om snelheid te kunnen maken. Die kan je bereiken met hele sterke motoren. Die motoren hebben ook heel veel brandstof nodig, want die brandstof gaat op als je ze gebruikt. Brandstof voor een auto kan je regelmatig eens bijtanken. Maar in de ruimte zijn geen brandstofpompen. Je moet alle brandstof die je nodig hebt meenemen naar de ruimte.

De aarde wordt beschermd door een laag errond. Die laag noemen we de atmosfeer. Om in de ruimte te geraken en aan de zwaartekracht te kunnen ontsnappen moet je dus door de atmosfeer of dampkring kunnen vliegen. De snelheid die nodig is om aan de aantrekkingskracht van de aarde te kunnen ontsnappen ligt rond de 40 000 km/uur. Zo snel kan een raket dus vliegen.

Eenmaal je met de raket door die laag geraakt kom je ook los van de aantrekkingskracht van de aarde. Dat is ook het moment waarop alles wat los zit in een raket begint te zweven, het moment waarop je gewichtloos wordt. Zo blijft een raket dan ook in de ruimte zweven. Zonder motoren zou ook een raket eeuwig in de ruimte blijven, want in de ruimte is geen zwaartekracht. De zwaartekracht komt van de dingen IN de ruimte. Van de aarde bijvoorbeeld. Of van de maan. Hoe groter iets is, hoe groter de zwaartekracht.

Om zo snel mogelijk te kunnen vliegen is een raket onderverdeeld in stukken die je onderweg kan weggooien. Die stukken van de raket noemen we de trappen van de raket. In elk van die trappen zit brandstof. Telkens wanneer een deel van de brandstof op is wordt een trap van de raket gelost en vliegt de rest, telkens een stukje lichter geworden, verder.

De stukken van de raket die overblijven om de astronauten naar de maan te kunnen brengen zie je op deze foto: De apollo-capsule, onderverdeeld in drie stukken: de commandomodule, de dienstmodule en daaronder de maanlander. In dat stuk van de raket zitten dus de mensen die naar de maan reizen.

bron: Ontdek met Jo Briels. De planeten.
uitgeverij Averbode 1978

We vonden op het net een interactieve website. Op deze website zie je hoe alle stukken van de raket één voor één worden gelost tot alleen het bovenste deel overblijft.

Klik op deze link: http://wechoosethemoon.org/
De raket waarmee de eerste mensen naar de maan reisden was de Saturnus V. De raket had 3 trappen. Het bovenste deel is de Apollo-capsule. Deze stond dus boven op de neuskegel van de raket gemonteerd.
Telkens wanneer een trap werd gelost werd de raket lichter en kon ze dus ook meer snelheid maken. Van zodra de tweede trap was gelost kon de raket nog meer snelheid maken en kon ze ontsnappen aan de zwaartekracht van de aarde..

DOEN: probeer het zelf maar eens. Drie kinderen gaan op een mat zitten. Probeer met z'n allen de drie kinderen verder te trekken. Dan gaat één kind van de mat af en dan nog één.. Merk je dat als iets lichter wordt, je minder kracht nodig hebt om iets te verplaatsen?

Op de volgende tekening zie je het lossen van de verschillende trappen.

Eens in een baan om de aarde komen de commando-en dienstmodule los van de derde trap, draaien zich om, en pikken de maanmodule op uit de neus van de derde trap, daarna wordt de derde trap afgestoten.

bron: Ontdek met Jo Briels. De planeten.
uitgeverij Averbode 1978

Nadat de derde trap gelost was en de apollo- capsule alleen verder reisde duurde het nog twee dagen en een half voor het ruimtetuig in een baan om de maan arriveerde. Twee astronauten klommen in de maanmodule, haakten die los van het moederschip, de commandomodule en vlogen naar het maanoppervlak. De maanmodule kon met behulp van kleine raketjes zacht landen op het maanoppervlak.

... en dan terug naar de aarde

Om terug te keren klommen de astronauten terug in de maanmodule en ontstaken daar lanceerraketten. Het onderdeel van de maanlander bleef achter op de maan. Het bovenste deel met de astronauten zette koers naar het moederschip dat in een baan om de maan was blijven rondcirkelen. Om los te komen van de zwaartekracht van de maan was minder kracht en brandstof nodig omdat de maan veel kleiner is dan de aarde. Een hele grote raket zoals bij de heenreis was dus niet nodig. Daarenboven waren de verschillende trappen van de raket al afgestoten tijdens de heenreis. Terugkeren gebeurde dus niet meer met de raket. Enkel het moederschip met de dienstmodule en de commandomodule vatten de terugkeer aan.

Eénmaal de maanmodule het moederschip had bereikt werd ook de maanmodule afgeworpen. De motor van de dienstmodule zorgde voor de terugkeer naar de aarde. Eens in de greep van de aantrekkingskracht van de aarde werd ook de dienstmodule afgeworpen.

Zodra het laatste stukje, de commandomodule, opnieuw door de dampkring was geraakt gingen landingsparachutes open en kwamen de astronauten, in hun commandomodule, met een plons in de zee. En daar werden ze dan opgepikt door een schip. Einde van de maanreis !

foto: nasa

DOE-tips:
Maak zelf een Saturnus V - raket, met allerlei materiaal dat je kan vinden.
Zoek op internet foto's van de raket. Een Saturnus-raket is heel hoog en smal. Ze is 100 meter hoog en heeft een doorsnede van 10 m. Op volgende link zie je de verschillende trappen van de raket: klik HIER

Maak parachutes waarmee je voorwerpen van hoog naar beneden kan laten vallen zodat ze veilig kunnen landen. Parachutes kan je heel gemakkelijk maken met plastiek zakjes en een paar stukjes touw. Kijk wat er gebeurt als je er verschillende voorwerpen met een verschillend gewicht mee laat naar beneden komen. En oh ja, kunnen jullie ook opzoeken wie die hele beroemde man was, die héél lang geleden de eerste parachute heeft uitgevonden?

Vragen van de kinderen uit Apeldoorn

2010-03-03T15:34:00.006+01:00

De kinderen van groep 4 uit Apeldoorn hebben een heleboel vragen ! Juf Swaniek stuurde ons de vragen door.
We typen ze hier even over:

1. Hoe wordt een raket bestuurd?
2. Hoe kan een raket in de ruimte blijven?
3. Waar zit de maanlander tijdens de reis?
4. Hoe komt de maanlander weer terug in de raket?
5. Hoe hard kan een raket vliegen?
6. Hoe komen de astronauten weer terug op de aarde?
7. Wat zijn ruimtestations?
8. Hoe heten de planeten allemaal?
9. Wat is het zwarte gat?
10. Hoe ontstaan sterren en vallende sterren?
11. Is er leven op andere planeten?

We denken even na over een manier om dit uit te leggen.
We zagen op jullie website dat jullie een prachtig digitaal schoolbord hebben.. misschien kunnen we daar ook wel iets mee...

groetjes van het oma-team!

Basisschool De Toekomst gaat ook de ruimte in!

2010-03-03T14:23:00.003+01:00

De kinderen van de eerste graad van Basisschool De Toekomst uit Avelgem verdiepen zich vanaf volgende week, samen met zedenleermeester Simon Staelens in ruimte en ruimtevaart. We zijn benieuwd hoe Simon het aanpakt. Misschien willen de kinderen en hijzelf wel verslag uitbrengen op deze blog? We stuurden een uitnodiging.

Effe Apeldoorn bellen

2010-03-01T00:05:00.004+01:00

In onze mailbox zit een mail uit Apeldoorn.
Volgende week starten kinderen van de basisschool De Ploeg uit Apeldoorn met een project "Techniek in de ruimte". Dat lijkt ons in elk geval een heel interessant onderwerp. Wat wij ons afvragen is: wat willen jullie weten? Wat willen jullie leren?
We zijn benieuwd naar jullie antwoord!

Wetenschap begint bij fantasy

2010-02-28T16:43:00.004+01:00

Zonder fantasie, geen wetenschappelijk onderzoek. Een wetenschapper stelt zich vragen, bedenkt zelf een mogelijk antwoord en gaat dan na of dat antwoord kan kloppen. Een wetenschapper moet dus zeker ook kunnen dromen en fantaseren. Pas daarna begint het logisch redeneer-proces. Een wetenschapper gaat daarenboven, nadat hij één antwoord heeft gevonden, ook nog's na of er niet een tweede, een derde, een vierde antwoord mogelijk is.. Doorzetten en volhouden is dus de boodschap.
Waar je dit kan trainen? In elk geval ook met pc-games. Eén van mijn favorieten is Samorost. In dit fantasygame wil een astronautje zijn planeetje redden.

Wie ook dit soort filantropische, edoch ook kunstige en filosofische neigingen combineert met een overschot aan fantasie is Jeroen Advocaat.
Jeroen heeft een raket ontworpen waarmee, nadat op aarde geen enkel leven meer mogelijk blijkt, de mensheid zal worden gered van totale uitsterving. Jeroen zorgt ervoor dat het menselijk DNA kan worden verspreid in het heelal. De raket is een maquette, gemaakt in Das-klei, karton en een aantal losse spullen die hij her en der bij elkaar sprokkelt. Jeroen is een uitvinder zoals professor Gobelijn, maar dan zonder snor. De capsule is gemaakt in de vorm van een ei, het symbool voor Leven. Met dit ei zoeven we dan door het heelal en verspreiden zo de menselijke genen door het universum. Op Jeroen's site Niet Vergeten vind je meer van dit soort kunstwerken.

Alles wat we weten over het universum in één filmpje

2010-02-24T14:09:00.001+01:00

Een reis vanaf de Himalaya op onze aarde naar de verste quasar... en weer terug.

liedjestekst Yakko's universum lied

2010-02-24T13:52:00.005+01:00

We kregen een mailtje met de vraag of we ook de Nederlandse tekst hadden van het liedje Yakko's universe song.
We hebben met z'n allen eens geluisterd naar de tekst, en dit is wat wij ervan maken:

Iedereen die woont, in een straat, in een dorpje, een gehucht, of een stad zoals je weet.
En dat ligt in een land, een deel van een continent, van een planeet die Moeder Aarde heet.
En de aarde is een bal, vol met zeeën en rivieren en die draait dan in de ruimte om zijn as.
En de aarde wordt bevolkt door de planten en de dieren en natuurlijk ook nog het menselijk ras.

Het heelal is erg groot en wij zijn van die ukkies, nog veel kleiner dan een speldeprik, een punt, maar dan in stukkies
't Is groot en zwart en duister en wij zijn klein dus luister, het heelal is heel groot en wij niet.

Wij zijn deel van een stelsel dat wij de melkweg noemen, wel miljoenen kilometers, da's niet mis.
Met één zon, negen planeten, denken wij zeker te weten, dat alleen op onze aarde leven is.
En de astereoïden schieten net als de meteorieten, door de ruimte, samen met Halley's komeet.
En wel meer dan 50 manen, draaien eindeloze banen, in het samenspel dat universum heet.

En da's nog maar een fractie van de honderd triljoen sterren in het melkwegstelsel dat zich om ons welft.
't Is duizend miljoen kilometer, van begin tot eind, en dan ben je zelfs nog niet tot de helft.
Er zijn miljoenen melkwegstelsels, ergens heel ver weg, met planeten, manen, sterren, boordevol.
Het heelal is grandioos, is het werkelijk eindeloos of past het soms zelfs juist in een kleine bol.

Het heelal is erg groot en wij zijn van die ukkies, nog veel kleiner dan een speldeprik, een punt maar dan in stukkies.
Hoe dit ooit eens is begonnen is nog niet verzonnen.
Het heelal is heel groot en van ons.

a room with a view - het ISS heeft er weer een stukje bij

2010-02-21T21:41:00.005+01:00

Er wordt nog steeds verder gebouwd aan het I.S.S.
Nog maar pas werd een nieuw snufje toegevoegd: de Cupola.
De belangrijkste functie van de Cupola is wellicht een psychologische: de Cupola is een soort capsule waar twee astronauten in kunnen. De Cupola geeft een overweldigend panorama over de planeet Aarde, dus ideaal voor astronauten met heimwee.
Op de website "How stuff works" kan je zien welke landen meewerken aan de bouw van het I.S.S. De Cupola is van Europese makelij en werd al in 2004 overgebracht naar de basis van de NASA in Florida. De astronauten die op 8 februari naar het I.S.S. reisden hebben de Cupola aan het I.S.S. bevestigd. Dit zal wellicht één van de laatste stukken geweest zijn die het I.S.S. vormen.

Op onderstaande foto zie je wat astronauten zien als ze in de Cupola zitten en de luikjes open zijn: bijvoorbeeld de desolaat verlaten Sahara..

Yakko's universe song

2010-02-21T20:32:00.003+01:00

Opletten voor vallende eieren en andere ruimtetuigen: de dropbox !

2010-02-21T14:46:00.013+01:00

De V.U.B. verwelkomde vrijdag Flor en Tristan, twee astronauten in spe. Hun missie: samen met commander Tijl de dropbox op punt stellen. Het zit namelijk zo:
als een astronaut terugkeert naar de aarde mag die natuurlijk niet te pletter slaan. Dus werd naarstig gewerkt aan een dropbox, een idee van Tijl dat ondertussen op diverse kampen al navolging heeft gevonden en altijd succes kent.
Bijvoorbeeld bij JCW waar het saaiweg het omeletspel wordt genoemd. Tsss. Wat een verbastering van Tijl's idee.. Maar terug ter zake.
Klikken op het krantenartikel geeft je een idee hoe Frank De Winne terugkeerde naar de aarde. Daar halen we dus inspiratie voor ons verder onderzoek.

Even knutselen met materiaal dat her en der verspreid ligt in de V.U.B. Je kan je niet voorstellen wat proffen en studenten en onderzoekers allemaal laten rondslingeren: ballonnen, wc-kokers, eierdozen, plastiek en papieren zakken, touwtjes, ... plakband en scharen vonden we op elk bureau. Dus, aan de slag daarmee!

De dropbox moest natuurlijk ook worden getest. Het ei wordt in de dropbox gelegd. Eerst werd nog een waarschuwingsbord gemaakt. We wilden natuurlijk niet dat toevallige passanten zouden gewond geraken als we vanuit het VUB-gebouw onze eieren naar beneden laten zoeven.

Laten vallen... en dan snel met de lift naar de begane grond.

Heeft dit ei het overleefd? euhmmm... even kijken... jawel !

Maak een papieren astronautje

2010-02-21T13:49:00.004+01:00

Op www.makingsfriends.com vonden we een papieren astronautje. Het uitknippen is priegelwerk. Dat van mij blijft ook niet rechtop staan, maar echte knutselaars weten daar wel raad mee.

Planeten borduren met Nerdy Needle

2010-02-21T12:07:00.002+01:00

Wie handig is met naald en draad kan zich eens wagen aan het borduren van de planeten. Op de blog Nerdy Needle vind je de patronen.

Doe de regen en de donder knip klap plets!

2010-02-19T11:18:00.009+01:00

foto: Wouter Pringels en Jan van Ooijen

Wat is onweer?
Kort gezegd is onweer een elektrische ontlading in de atmosfeer, de laag rond de aarde. Wat je ziet is bliksem, wat je hoort is de donder.

foto: Wouter Pringels en Jan Van Ooijen

Je ziet dingen sneller dan je ze hoort.
Als je wil weten of een onweer nog veraf is dan kan je tellen. Het geluid legt in drie seconden een afstand af van ongeveer één kilometer. Als je dus een bliksem ziet, en je begint te tellen weet je ongeveer hoe ver het onweer nog verwijderd is. Kan je tot 10 tellen dan is het onweer nog zo'n 3 km weg. Ongeveer... hoeveel exact kan je zelf wel uitrekenen tijdens de rekenles. Bliksem kan je bij helder weer tot 200 km ver zien. Tot hoe lang zou je maximum kunnen tellen als je heel in de verte een bliksemschicht ziet?
Een onweer kan je ook zien aankomen als er nog amper wolken te zien zijn. Als de luchtstrepen die vliegtuigen achterlaten maar langzaam oplossen weet je: er is onweer op komst!

Ken je de geluiden van onweer? Je kan ze ook nadoen !
Wouter stuurde ons een fantastisch filmpje. Op het filmpje zie je een koor dat de geluiden nadoet van onweer: je handen over elkaar wrijven, knipperen met de vingers, allemaal samen omhoog springen? Wie probeert het zelf eens? Oh ! en vergeet niet hier een filmpje van te maken en ons op te sturen. Wij zetten het dan op onze site.. we zijn benieuwd..

uit de oude doos

2010-02-18T17:07:00.004+01:00

Waar archieven al niet goed voor zijn. Twee jaar geleden met het fototoestel in aanslag over Sven's schouder gehangen en op het knopje geduwd.. dan twee jaar later eens diep in skypeogen gekeken..misschien wordt nu wel een omaatje geboren. Wie weet..
http://svendeschutter.wordpress.com/

Weerstation il primitivo

2010-02-18T16:57:00.004+01:00

Een beetje over-en-weer mailen met Wouter Pringels over weerstations en barometers en thermometers leverde ons dit mooi plaatje op: een weerstation dat je vindt aan de kaasboerderij Catharinadal in Hamont-Achtel. Een steen is opgehangen aan een touw. Hoe bepaal je het weer?
Wel zo:
- als de steen nat is, dan regent het
- als de steen beweegt, dan is er wind
- als je de steen niet ziet, dan is er mist
- ziet de steen wit, dan sneeuwt het
- is de steen warm, dan schijnt het zonnetje
- en als de steen van het touw valt...dan is er een aardbeving.
Niet onmiddellijk wat wij in gedachten hebben als we denken aan een weerstation, maar wèl leuk!

Het weerstation van Wouter

2010-02-17T23:14:00.002+01:00

Vandaag gelezen in de krant: Wouter bouwde een half jaar geleden een weerstation en publiceert zijn weersvoorspellingen op een website: http://www.weerstationheusden.be/
Kijk, dat lijkt ons nu eens een fantastische bezigheid. Misschien kan Wouter ons uitleggen hoe je zelf een eigen weerstation kan bouwen, wat je daarvoor nodig hebt. Of misschien kent hij ook wel proefjes om zelf regen, donder en bliksem te maken.. je weet maar nooit. Die niet vraagt, die niet heeft: we stuurden een mail naar Wouter.. hopelijk: "wordt vervolgd.."

Oma in het JCWeetje

2010-02-17T21:26:00.004+01:00

Deze maand zijn we plaatselijk beroemd. We haalden de pers: een artikel in het tijdschrift van Jeugd, Cultuur en Wetenschap vzw. Dit tijdschrift, JCWeetje kan je gratis in je bus ontvangen als je inschrijft via d e website van JC W

oma op zoek naar new style

2010-02-15T15:10:00.001+01:00

Oma schrok zich een hoedje toen ze hoorde dat mensen, verspreid over de hele wereld even kwamen kijken naar haar exploten. "Meen je dat nu? vanuit Congo? vanuit Utah? en Chinezen? "
"oh dear oh dear" zuchtte oma, "dan moet ik toch dringend shoppen, in mijn kleerkast hangt niets deftigs meer om aan te trekken...en zou ik ook niet eens een bezoekje brengen aan de kapper?"
Oma moet ook dringend op zoek naar Opa. Die zal toch niet weer op één of ander godvergeten luchthaven uithangen?

Live-verbinding met Utah

2010-02-14T22:45:00.003+01:00

Zaterdag 14 februari 2010, communiceerden de jongeren, van de Jeugdwerkgroep Ruimtevaart met de Belgische bemanning in het Mars Desert Research Station in Utah.

Zelf bouwen: een marswagentje

2010-02-11T14:51:00.002+01:00

In 1996 werd vanop Cape Canaveral lanceerbasis een tuig de ruimte ingebracht met aan boord het eerste marswagentje: de Mars Pathfinder. Na een reis van 7 maanden kwam het aan bij de planeet Mars waar het landde.

Op de Nasa-jongerensite kan je een bouwplaat vinden waarmee je zelf zo'n pathfinder in elkaar kan knutselen. Je vindt er printbare bladeren, je knipt de onderdelen uit, vouwt ze volgens de aanwijzingen in elkaar, een tube lijm en klaar is kees.

Hoe lang duurt een reis naar Mars?

2010-02-11T10:37:00.008+01:00

In zijn boek "Stijn en de sterren" schrijft Stijn Meuris, die geen al te grote fan is van bemande ruimtevaart, dat je om de afstand Aarde-Mars te overbruggen, met de middelen die er nu anno 2010 zijn, zo'n 1.600 dagen onderweg bent, dat is meer dan 4,5 jaar. Dan moet je ook nog eens dezelfde weg terug naar de aarde. Een astronaut is dan al meer dan 9 jaar onderweg. En dan heeft hij op Mars zelf nog niets gedaan. Neem aan dat je niet naar Mars reist om er niets te doen. Tel daar dus nog een tijd bij waarin je bezig bent met onderzoek en experimenten.
Frank De Winne verbleef "slechts" zes maanden in de ruimte, wat al een heleboel lichamelijke ongemakken met zich mee bracht. Tel daarbij nog een psychologische invloed van het zolang geïsoleerd zijn en het met een kleine groep mensen 9 jaar lang optrekken. Niet echt een fantastisch vooruitzicht.

Op de website van De Morgen staat een filmpje van het vertrek van de 6 Belgen die deelnemen aan een Mars-missie naar Utah. Eén van de dingen die worden onderzocht is het effect op mensen van het leven in een kleine ruimte.

Misschien moeten dan toch andere manieren worden gevonden waarmee mensen door de ruimte kunnen reizen. Mars is de planeet die het dichtst bij ons staat. Als je al bijna 4,5 jaar nodig hebt om naar Mars te reizen, dan is het reizen naar andere planeten, of buiten ons zonnestelsel niet te doen binnen één mensenleven. Dan zou je al naar planeten moeten reizen met vrouw en kinderen, of die in de ruimte zelf maken, je kennis doorgeven aan de volgende generaties..
Dus, moeten we anders denken. Sneller reizen? Reizen met een hogere snelheid dan het licht?
Dan komen we op het thema van tijdreizen...

Hoe je een tijdmachine maakt staat beschreven in een tof boek voor jongeren: Zo bouw je een tijdmachine, van de auteur Paul Davis.

En dan is er nog Michio Kaku, een astrofysicus die stelt dat tijdreizen hoe dan ook mogelijk wordt. Niet alleen tijdreizen maar ook teleportatie. Zoals in Star Trek ..

Misschien is dit wel de oplossing voor de toekomst?

Beem me up Scotty !

Een echte onderzoeker moet nieuwsgierig zijn, en moet kunnen fantaseren. Een onderzoeker stelt zich vragen en probeert daarvoor oplossingen te bedenken.

Een lesje filosoferen, dromen, fantaseren...
Hoe zou jij het vinden indien je heel heel lang met een groepje mensen in een kleine ruimte zou moeten leven en werken? Wat zou je het hardst missen? Wat zou je doen in die kleine ruimte? Wat zou je zeker meenemen?

Als je met een vliegtuig naar de ruimte vliegt, ben je dan een piloot of een astronaut?

2010-02-07T16:56:00.013+01:00

5 space shuttles: de Colombia, de Challenger, de Discovery, de Atlantis en de Endeaver. De drie laatste worden nog gebruikt.

Eén van de verschillen tussen een raket en een vliegtuig is hoe het gevaarte wordt bestuurd. Een raket wordt afgeschoten en bestuurd vanaf de controlekamer op de aarde. De space shuttle is een ruimteveer en wordt met een raket naar de ruimte geschoten maar wordt ook bestuurd vanaf de aarde. De raket valt stuk na stuk naar beneden, waarna de space shuttle verder vliegt. Maar de space shuttle keert ook weer terug en kan worden hergebruikt.

Vooraleer een ruimteveer kan worden gemaakt waarmee je tot boven de dampkring kan vliegen worden heel wat experimenten gedaan. De lucht- en ruimtevaart zijn met elkaar verbonden.

In de jaren 60 bouwden de Amerikanen de X15, een vliegtuig dat kon worden gelanceerd van onder de romp van een ander vliegtuig: de B-25 bommenwerper. Met dit soort vliegtuig zijn de Amerikanen 13 keer tot 80 km hoogte gevlogen, twee keer tot 100 km hoogte. Dus ja, de piloten van de X15 die tot 80 km of 100 km hoog zijn gevlogen, waren dus ook astronauten. In Amerika zijn er twee standaards van hoogte die moet bereikt zijn om astronaut te worden genoemd. Voor de USAF is dat 80 km, voor de FAI is dat 100 km. Neil Armstrong, die later naar de maan reisde was ook een testpiloot van de X15.

Zullen de toeristen die met de Enterprise van Virgin naar de ruimte vliegen, zichzelf ook astronaut mogen noemen? Misschien wel. Maar of ze ook de astronauten-wings zullen krijgen is nog maar de vraag. Wie deze wings ondertussen wel ontving is de piloot van de Enterprise, Mike Melvill.

Kan je met een vliegtuig naar de ruimte vliegen?

2010-02-05T17:50:00.012+01:00

Waarom zou iemand met een vliegtuig naar de ruimte willen?
Er zijn alvast twee redenen te bedenken:
1. om vanuit de ruimte naar de aarde te kunnen kijken
2. om te ervaren hoe het voelt gewichtloos te zijn .

Astronauten trainen deze toestand van gewichtloosheid met behulp van paraboolvluchten.

Een paraboolvlucht gaat als volgt: een vliegtuig vliegt met volle kracht een recht stuk tot het zijn maximumsnelheid heeft bereikt. Dan wordt de neus van het vliegtuig scherp omhoog getrokken. Zit je in dat vliegtuig dan word je naar beneden gedrukt. Na een 15-tal seconden gaat het dan weer stijl naar beneden en kom je in een toestand van gewichtloosheid. En dat doet men dan zo'n 30 keer na elkaar.

Wie wil, en daarvoor veel centen over heeft kan ook zo'n paraboolvlucht maken. Zo'n half jaar geleden zocht een jong stel uit Broocklyn een originele manier om te trouwen. Trouwen in een toestand van gewichtloosheid leek hen wel iets. Dus boekten ze een paraboolvlucht. De huwelijksceremonie in gewichtloze toestand was redelijk lastig, vooral het zoenen bleek niet zo simpel.

En kan je met een vliegtuig helemaal tot in de ruimte vliegen? 100 km hoog?
Jawel, dat zou moeten lukken met het vliegtuig van Virgin Galactic. In december werd de Enterprise aan het grote publiek voorgesteld.

Dit vliegtuig wordt met een draagvliegtuig naar een hoogte van 15 km gebracht. Daar worden de raketmotoren ontstoken waarna het vliegtuig tot een hoogte van 100 km boven de aarde kan vliegen. 100 km boven de aarde bevind je je in de ruimte. De hele vlucht duurt 2 uur. Dus ja, je kan met een vliegtuig naar de ruimte vliegen. Voorlopig is dat een dure grap. Zo'n 200 000 dollar. Toch zijn er al 300 mensen die een ticketje hebben gekocht.

Hoelang duurt het om naar de ruimte te vliegen?

2010-02-05T15:53:00.008+01:00

Zowel met de spaceshuttle van de Amerikanen als met de Russische raket Sojoez FG duurt een reis naar de ruimte ongeveer 8 minuten.

Twee dingen zijn belangrijk:
- je moet door de dampkring rond de aarde geraken en
- je moet voldoende snelheid hebben om niet terug naar de aarde te worden getrokken.

De dampkring, of de atmosfeer, is een laag rond de aarde die bestaat uit allerlei gassen. Zonder deze laag zou het leven op aarde niet mogelijk zijn. Deze laag geeft ons lucht, water, warmte en beschermt ons tegen te felle zonnestralen en meteorieten.

Je bent in de ruimte van zodra je merkt dat je gewichtloos bent. Dat gebeurt op ongeveer 100 km hoogte.

Een reis naar het ISS duurt twee dagen.

Als je "arriveert" in de ruimte, en je wil naar het ISS, dan moet de spacecapsule in een baan rond de aarde komen. Astronauten noemen dit een parkeerbaan. Die bevindt zich op zo'n 200 km hoogte. Van zodra de spaceshuttle in een baan rond de aarde komt, slaan de motoren af en worden de zonnepanelen geopend zodat de batterijen kunnen worden opgeladen.

En dan begint de reis in een baan rond de aarde. Op weg naar het ISS.

Frank De Winne reisde met de Sojoez.

Het ISS maakt een omwenteling rond de aarde in iets minder dan 92 minuten.
De Sojoez, waarmee de ruimtevaarders naar het ISS reizen doet over zo'n omwenteling iets minder dan 89 minuten. Dat is dus iets sneller en dus kan de achtervolging worden ingezet.

Het ISS bevindt zich ongeveer 350 tot 400 km boven de aarde. Dus moet de Sojoez hoger en hoger geraken. Horizontaal vliegen in een baan rond de aarde vraagt al veel energie en brandstof maar om hoger te geraken moet je ook nog eens vertikaal, en dat vergt nog meer brandstof. Daarom doen ze het kalmpjes aan: na ongeveer 2 dagen achtervolgen, bereikt de Sojoez-capsule het ISS en kan de capsule worden vastgekoppeld aan het ISS.

De reis naar de maan duurt 3 volle dagen
Een reis naar Mars zal 6 maanden duren.

Het ruimtedagboek van Frank De Winne

2010-02-05T14:21:00.005+01:00

Het was er nog niet van gekomen om het ruimtedagboek van Frank De Winne aan te schaffen, maar woensdag vond ik een bon in de krant waarmee je het dagboek voor een prikje kon kopen. Dus ligt het nu te blinken naast de pc.

In het boek lees je hoe het leven samen met zes mensen in een benepen aluminium koker verloopt, hoe de astronauten in het ISS hun werkdag vullen, wat ze eten, hoe ze hun conditie op peil houden,.. heel interessant om weten voor astronauten-in-spe. Er staan ook een heleboel foto's in het boek waardoor je een levensecht beeld krijgt.

Het ruimtedagboek van Frank De Winne, Dagelijks leven in het ISS, auteurs: Herman Henderickx, Tijs Mauroo, Boudewijn van Spilbeeck, Uitgeverij Van Halewijck, 2009

Deze morgen in de krant: "Zes Belgen leven twee weken op Mars"

2010-02-04T23:04:00.001+01:00

Bron: De Gentenaar 4 februari 2010

Deze morgen vonden we een artikel in de krant over de op til staande reis van Nancy Vermeulen en haar crew naar Utah. Daar zullen ze twee weken verblijven in het Mars Deseart Research Station.
De eerste echte reis naar Mars wordt verwacht in 2040. Dat duurt dus nog wel even, maar in tussentijd moet er heel wat worden onderzocht. En dat is wat de crew dan doet in het MDRS.

Een echte reis van Aarde naar Mars duurt 6 maanden.
Ik las ergens dat je er dan bijna anderhalf jaar moet blijven, tot de planeten in de juiste positie staan om terug te keren. Dat is wel een hele lange tijd voor wetenschappelijk onderzoek. Dat is dan, want je moet ook nog 's 6 maanden terugreizen, bijna 2,5 jaar samenleven en -werken met een groep mensen met niet dezelfde luxe als op aarde, en ook niet de mogelijkheid dat je wordt bevoorraad, zoals in het ISS.

Nieuws van de MDRS90-Crew

2010-02-01T11:59:00.009+01:00

We kregen een vriendelijke mail van Nancy Vermeulen, president van Mars Society Belgium en commander van de MDRS90-crew. Nancy gaf ons meer uitleg over de missie. MDRS90. Wie nog meer wil lezen en alles wil blijven volgen hierover kan terecht op de website van Mars Society Belgium.

Deze missie is een echte primeur voor België. Eerder al namen Belgen deel aan vroegere expedities naar het Mars Desert Research Station, maar nog nooit eerder bestond de volledige crew uit Belgen. Nancy Vermeulen kreeg de opdracht om deze crew samen te stellen. Op 5 oktober 2010 vertrekken zes mensen op expeditie. Vier daarvan zijn actieve leerkrachten. Dit is niet toevallig: één van de doelstellingen van Mars Society Belgium is het promoten van wetenschap.
Op 3 februari 2010 wordt nog een persconferentie georganiseerd.

De doelstellingen van deze missie zijn zowel wetenschappelijk als pedagogisch. De experimenten
gaan over diverse wetenschappelijke domeinen: biologie, composteren, geologie, hydrografie, aardrijkskunde, klimaat, zonne-energie, het beschermen van de omgeving en het recycleren van water.

Het waterexperiment zet het experiment OasISS , de ruimtemissie van Frank De Winne verder. Frank De Winne is peter van Mars Society Belgium.

We ontmoeten elkaar hopelijk tijdens de liveverbinding op 13 februari !

Mars Desert Research Station

2010-01-29T13:11:00.018+01:00

Lees meer over het Mars Desert Research Station op de website van Mars Society

Foto: Nicky tijdens een uitleg aan de JWR-minikids

Nicky De Munster neemt deel aan een mars-simulatie-expeditie en bevindt zich van 7 februari tot 24 februari 2010 in het Mars Desert Research Station ten zuiden van Utah in de Verenigde Staten. Dit onderzoeksstation is niet toevallig daar gevestigd: de woestijn ginder lijkt sterk op het Mars-landschap. De zeskoppige ploeg wordt 15 dagen opgesloten in een twee verdiepingen hoge mars-habitat. Als ze die verlaten moeten ze een ruimtepak aandoen. Nicky heeft tijdens deze expeditie de functie van boordingenieur.

Je kan op webcams de expeditie zien (opgelet er is een tijdsverschil van -8 uur, dus soms zie je niets omdat het in Utah nog donker is) http://www.freemars.org/mdrscam/
Dit is de blog van Nicky: http://www.nickyonmars.blogspot.com/

Een interview met Nancy Vermeulen, commander van MDRS90

2010-01-29T13:07:00.005+01:00

Om het artikel te lezen: klik op de afbeeldingen.
Bron: Libelle nr 53/3340, 31 december 2009